CARPON TRIBUN, 16-18 MEI 2012

IBU

Ku: Héna Sumarni

                “Tos dua periodeu Bapa ngajabat. Seueur program nu tacan tutas kalaksanakeun.  Ku kituna, kedah aya anu neraskeun. Nu safikroh jeung saidéolohi pikeun nuluykeun pangwangunan di ieu daérah”, cumarita bari ngulinkeun pulpén na sesela ramo-ramona.

                “Mangga, ngiringan. Abdi sadayana tangtos ngarojong kana pamaksadan Bapa. Leres pisan kedah aya nu neraskeun kapamingpinan Bapa, margi program pangwangunan pikeun ngaronjatkeun karaharjaan rahayat tacan sapinuhna kalaksanakeun. Nanging, saha kinten-kintenna nu bakal neraskeun Bapa?”, ceuk nu diuk katuhueunana.

                “Ké, Bapa rék nanya heula Usup. Manéhna deuk makalangan moal? Mun manéhna deuk maju, nya Bapa moal ngajukeun calon. Sapinuhna urang rojong nangtungkeun Usup. Sabab Bapa geus loba kahutangan ku manéhna. Nangtungna Bapa pikeun kadua kalina kapan andil manéhanana. Kitu deui geureuhana, kapan sakitu satuhuna ngarojong sakur kagiatan kawanitaan jeung Si Ibu.”

                “Sadaya-daya, mangga ngiringan.”

Jempé sakedapan di jero rohangan téh.  Si Bapa  pangheulana cengkat. Giak nakeranan dua ajudanana mérénan kacamata, pulpén  jeung buku-buku nu bieu disanghareupan Si Bapa. Tuluy saréréa kaluar ti éta rohangan. Aya kana tujuh urangna nu ngariung téh. Nilik dangdanana, kawasna pejabat ésélon IV wungkul. Satuluyna, maranéhna ninggalkeun éta rohangan. Samobilna-samobilna  tinggeuleuyeung kaluar ti palataran parkir. Satpol PP nu pikét peuting harita ngilu sibuk markiran.

                Geus jadi sabiwir hiji. Kamajuan pangwangunan di ieu kota téh kawilang suksés ti saprak dipingpin ku Si Bapa. Sababaraha penghargaan di tingkat régional jeung nasional dicangking ku ieu kota. Dina sagala widang kituna téh. Atuh jadi kareueus saréréa. Tapi, nyedek kana taun-taun panungtung Bapa lungsur  ngajabatna, mimiti loba dédéngéan. Cenah ceuk béja Si Bapa kagungan POM béngsin nu perenahna caket kantor Pémda. Cenah Si Bapa kagungan kos-kosan caket Pérum Cipta Asri. Cenah  Bapa gé janten komasaris utama di salah sawios bank BUMN. Cenah deui, Si Bapa téh kalibet kasus mark up anggaran proyék pangwangunan kantor Pémda? Ah, piraku Bapa siga kitu. Asa teu percaya. Meureun éta mah bagian tina black campanye rival pulitikna!

                Beuki dieu, beuki ramé kaayaan téh. Sanajan  jauh kénéh kana lumasungna Pilkada, geus jul-jol parainohong nu deuk nyalonkeun. Rapang baliho nu fotona singjareblag. Leuwih-leuwih ti baliho iklan parasélébritis. Padahal, ieu kota téh teu ieuh disebut lega. Sab, mung ukur diwangun ku tilu kacamatan jeung lima las kelurahan. Tapi, masing sakumaha heureutna lahan garapan ogé ari jeneng jadi raja mah genah karasana meureun. Kitu jigana nu aya dina pikiran maranéhna nu rék makalangan.

===

               “Pa Usup Atmaja nyalonkeun? Nu bener, Rustam!”, ceuk Pa Surya ka supirna.

                “Leres, Pa!”

                “Kapan harita basa ditaros ku Si Bapa cenah moal maju!”

                “Numawi. Saurna Bapa ogé janten bendu basa uningaeun Pa Usup majeng. Ku Bapa didugikeun ka paracamat basa rapat di Cikatapang.”

                “Kumaha kasauran Bapa téh cenah?”

                “Bapa téh nyarios kieu; ongkoh moal maju, ari teu lila kalah ka ngajijingjing hulu banténg!”

                “Lah! Ripuh lamun Pa Usup nyalon mah. Sab, sacara organisasi mah ngadunungan téh ka Pa Usup. Tapi ari nu jadi raja di ieu kota téh pan  Si Bapa! Dilématis kaya kieu mah! Biluk ka Si Bapa, sakeudeung deui gé béak masa jabatanana. Ari milih Pa Usup, kumaha ka Si Bapa deuih. Pan Si Bapa téh rék nyalonkeun Si Ibu!”

                “Si Ibu anu mana, Pa?”

                “Aéh-aéh! Na ari manéh! Nya pamajikanana atuh. Bu Haji Maryati!”

                “Oh!  Paingan atuh. Ayeuna-ayeuna kagiatan PKK téh dihangkeutkeun pisan. Ngawitan nyuri star kanggo kampanyeu nginten! Da Ketua TP PKK badé nyalonkeun!”

                “Incumbent mah mémang diuntungkeun. Sakalieun kumpanyeu tiheula gé teu katara. Tapi da sah-sah sajah. Lir ibarat tukang dagang, mun daganganana hayang laku pan kudu diiklankeun. Kumaha baé carana mah. Komo deui ieu, deuk makalangan dina Pilkada. Tangtu usaha sakuat tanaga sangkan dipiwanoh ku masarakat. Nu ahirna sorana tamplok keur urang.”

                “Kunaon Si Bapa nyalonkeun Si Ibuna, nya? Teu aya deui jalmi sanés nu dipercanten kitu?”

                “Pertimbanganana meureun suksési jeung kaderisasi. Salila ieu pan Si Ibu nu marengan Bapa dina sagala kagiatan. Tangtu Si ibu apal pisan kana pola pikir, rencana, jeung program-program naon baé nu enggeus jeung nu acan kalaksanakeun. Si Ibu kader utama pikeun nyuséskeun jeung ngawal kalumangsungan pangwangunan di ieu kota.”

                “Tiasa janten kanggo ngalanggengkeun kakawasaan, Pa! Kanggo ngamankeun rusiah-rusiah nu sakedahna henteu betus ka publik. Kaseuseueuranana pejabat di urang mah kasusud talajak ahéngna téh sabada léngsér tina jabatanana pan. Ari nuju jeneng kénéh mah tara aya nu wantuneun ngonggét-ngonggét.”

                “Tong suudon, Rustam! Salah tah pameunteun téh. Loba ayeuna mah pejabat anu digebruskeun ka pangbérokan alatan kasusna kabokér.”

                “Ha, ha, ha. Muhun nya”, Pa Rustam nyakakak. Pok deui nyarita.

                “ Sakaterang abdi mah, Habib Toni nu janten tim suksésna Si Ibu mah, Pa!”

                “Habib? Pa Toni? Pa Toni anu di BKKBN?”

                “Muhun. Kawasna pami Si Ibu gul, Pa Habib janten Kepala KKD tah, lahan baseuh nya di dinya mah.”

                “Rustam, yeuh reungeukeun. Pa Toni mah lain habib. Pédah irungna panjang jeung keling pakulitanana baé sok disarebut habib téh. Aslina mah urang Cikaramay. Lumayan ogé, geus  lila dines di dieu. Enya, Pa Toni nu salila ieu ngajajap-jajapkeun Si Ibu kum.... éh kunjungan ka kelurahan-kelurahan mah. Bisa jadi. Mana toh-tohan buméla ogé aya nu dipimaksud. Atawa aya haréwos husus ti pihak Si Ibu ”

                “Nu mantak janten hanjakal mah, silaturahmi Si Ibu sareng istrina Pa Usup janten bengkah, Pa.”

                “Kapan kitu dina pulitik mah. Teu aya kawan atawa lawan nu langgeng tur abadi. Kawan bisa jadi lawan, atawa sabalikna, lawan bisa jadi kawan.”

                “Kantos dina hiji kagiatan, abdi ngiring ngariung sareng Si Ibu. Anjeunna ngadongdon persiapan acara kartinian. Deuh, éta Pa Habib. Meni saboréténa ngagogoréng istrina Pa Usup.”

                “Ari manéh ula-ilu kana éta riungan na deuk nanaonan, Rustam?”

                “Kapan jajap istri bapa, ngiringan ngadegung harita téh geuningan!”

                “Aéh, enya. Naon cenah nu ditepikeun Pa Toni ka Si Ibu?”

                “Majar cenah Bu Yayah téh jalmi setrés. Margi sabada masarakat uningaeun Ibu majeng, perhatian masarakat téh tamplok ka Si Ibu. Janten Bu Yayah setrés, sirik ka Si Ibu.”

                “Gusti, nepi ka kituna. Sugan, kumaha sora Si Ibu dibandingkeun jeung sora Pa Usup di masarakat. Manéh mah da sok liar, logor ka ditu ka dieu deuih.”

                “Rupi-rupi, Pa. Sabagian masarakat kagungan anggapan, yén nagtungna kaum wanoja jadi pamingpin téh haram hukumna. Kitu saurna téh.”

                “Nya urang saksian baé dina waktuna!”

                “Dupi Bapa badé milih saha?”

                “Rahasia atuh, Tam! Ari ilaing deuk milih saha atuh?”

                “Nya rahasia atuh, Pa!”

                “Kadé, Tam. Ulah ula-ilu ka nu teu pararuguh. Bakal harénghéng beuki deukeut kana waktuna pemilihan mah.”

                “Muhun, Pa! Diéstokeun pisan piwejangna.”

===

                Beuki deukeut kana waktuna pemilihan, beuki rupa-rupa tarékahna tim suksés ngagalang massa. Aya nu ngalibetkeun artis dina kumpanyeuna. Aya nu ngayakeun sembako murah. Aya nu ngadangdanan jalan. Aya ogé anu  torojogan. Langsung ngadata sora jeung kakuatan ka imah-imah penduduk. Nu aktif jadi kader dasawisma mah komo. Sakulawarga sorana geus kudu diancokeun ka Si Ibu. Kituna téh  cenah ceuk Pa RT.

                Demi Ibu, beuki dieu katawisna beuki pédé baé. Deuk teu kitu kumaha! Habib Toni nu laporan unggal waktu. Cara dina hiji poé.

                “Bu, unjuk uninga! Bu Yayah kamari ngadongdon ka Pabrik Aci. Maparin bantosan pompa air kanggo warga lansia.”

                “Geuning étah. Naha maké bisa kitu? Jaba Ibu acan pernah ngadongdon ka lebah dinya mah!”,  ngadak-ngadak jadi baeud.

                “Teu kedah seueur émutan Ibu mah. Sing percanten ka abdi. Di wewengkon éta mah kaseuseueuranana sora  tamplokna  ka urang!”, ngareugreugkeun dunungan ti dituna mah.

                “Kadé! Sing iatna ngamankeun sora. Komo ayeuna beuki deukeut kana waktuna pencoblosan”, pasemonna tacan sapinuhna marahmay.

                “Moal, Bu! Sing percanten ka abdi. Sok sanaos Ibu teu acan kantos ngadongdong éta wewengkon, teu kedah hariwang. Margi Bapa mah méh saban minggon sumping ka dinya!”

                “Baruk! Dina raraga naon cenah?”, Ibu neuteup ka Ki Habib. Tarangna rada kerung. Mireungeuh réaksi Si Ibu kitu, Ki Habib siga nu reuwaseun naker. Luk tungkul. Rampang-reumpeung. Tuluy capa-cipi nyagapan saku bajuna. Kusiwel nyabut roko  sabatang. Teu buburu ngahurungkeun panékér. Rokona diulinkeun na sesela ramo-ramona.

                “Anteurkeun Ibu ayeuna. Keudeung deui gé dur magrib. Bapa mah boa tos aya di bumi!”

                “Mangga!”, rengkuh nakeranan. Tuluy mangmukakeun panto mobil. Kalacat Si Ibu unggah. Mobil weuteuh kaluaran panganyarna ngageuleuyeung meulah wanci, marengan kapinis ngampih. Ciga nu milu ngampihkeun kainggis diri Ki Habib kana sabagian kekecapan nu geus kungsi dikedalkeunana. “Méh baé aing katiwasan!”, cenah ngagerendeng na jeroeun haténa.

                Isukna, basa tepung deui jeung Ki Habib geus pok deui baé Ibu pupulih. Keukeuh hayang ngadongdon ka wewengkon Pabrik Aci. Tapi ku Ki Habib teu diwidi. Demi nu jadi alesanana, sabulan campleng  jadwal Ibu ngadongdon ka tempat séjén. Bari song Ki Habib ngasongkeun buku agénda nu geus pinuh ku tulisan.

                “Sadayana jadwal kagiatan Ibu!”, pokna. Si Ibu unggut-unggutan. Paromanna keur marahmay nakeranan.

                Tim suksés ogé manusa. Aya mangsana ngarasa teu daya teu upaya.  Ki Habib ngaringkuk di rumah sakit. Munasabah jadwal kumpanyeu  Si Ibu milu  kaganggu. Nyelang tina jadwal kumpanyeuna nu geus dirarancang Ki Habib,  dimangpaatkeun ku Si Ibu pikeun ngadongdon ka wewengkon Pabrik Aci téa. Kasebut rada jolok ieu wewengkon téh. Lokasina deukeut TPA nu kungsi  urug. Pidua poéeunana, protokolér Pémkot nepungan Pa Lurah. Maksudna sangkan sasayagian sapuratina. Sab nu deuk sumping ngadongdon téh Ibu. Praméswari raja nu keur kumawasa. Teu wudu Pa Lurah reuwaseun. Tapi gegedéna mah bungangang meureun. Katara na pasemonna. Marahmay cahayaan. Cicirén kinérja manéhna kapeunteun. Alus gawé hadé ketak. Tumuwuh kembang-kembang harepan mapaésan angen-angenna. Jaga, mun Si Ibu tuluy nangtung alamat karirna nya beuki nanjung. Moal boa kana naék pangkat jeung jabatanana!

                Cunduk kana waktuna. Ti isuk kénéh warga di éta wewengkon geus sasayagaan. Ibu-ibu kader PKK geus laluis maraké baju seragam. Darangdan pageulis-geulis. Protokolér milu ngatur runtuyan acara nu bakal lumangsung. Tina pengeras suara, teges nakeranan MC nepikeun béwara, yén Ibu tos nyaketan lokasi acara. Nu haladir taratan-tatan. Tapi, aya kana satengah jamna sabada dibéwarakeun, nu dianti teu acan baé katangen.

                “Hadirin mugia salabar ngantosan. Sakedap deui Ibu sumping!”, MC téh nyarita deui.

                Keur kitu, aya nu norojol datang. Motorna ngabelenyeng tarik pisan. Cekiiiiiiiiiiiit! Dierém ngadadak ka hareupeun hiji jalma, pengatur acara jeung ti pihak protokolér Pémda. Rurusuhan turun tina motor. Napasna kareungeu haruhah-haréhoh. Pok nyarita bari rada diharéwoskeun.

                “Cilaka, Pa! Ibu bendu. Mendakan mobil pribadi Bapa aya di garasi  hiji bumi. Saurna éta téh bumina nyi randa, pengusaha propérti nu janten langganan Pémda!”

Cipageran, 2012

Bunda , DI BAWAH TELAPAK KAKIMU SURGAKU

Hena Sumarni

Dalam keadaan lemah yang bertambah, bunda mengandung

Dalam kesusahan, bunda membesarkan

Kemudian

Mengajari kami menyelami dalamnya arti kehidupan

Kemudian

Menuntun kami memahami perjuangan kehidupan

 Tanpa keluh dan kesah

Bunda suguhkan damainya kasih

Yang terus memayungi pengabdianmu

Pada arti ketulusan yang hakiki

Lembutnya belaian tanganmu, bunda

Adalah kekuatan tegaknya langkahku

Kekuatan kasihmu, bunda

Adalah lautan ilmu bagiku

Tuk lanjutkan perjuangan hidup

Bunda, teduhnya tatapanmu

Menebar kedamaian

Menjanjikan berjuta asa dan harap

Bergelayut manja pada kekuatan seorang bunda sejati

Bunda, tuntunanmu menerangi  jiwa kami

Menguatkan langkah

Kami,

Menjadi kebanggaan

Menjadi pemimpin

Menjadi yang terkuat

Menjadi  tumpuan

Dalam genggaman asa dan harapan

Bunda, di bahumu tempat bermanja

Belaian tanganmu adalah do’a

Tatapanmu adalah kedamaian

Di telapak kakimu adalah surgaku

“Dan Kami perintahkan kepada manusia (berbuat baik) kepada dua orang ibu-bapaknya, ibunya telah mengandungnya dalam keadaan lemah yang bertambah-tambah, dan menyapihnya dalam dua tahun. Bersyukurlah kepadaku dan dua orang ibu-bapakmu, hanya kepada-Ku lah kembalimu.”

(Q.S Luqman:14)

(Peringatan Hari Keluarga-Kota Cimahi, 11 Mei 2012)

Sajak persembahan di Hari Kartini Tingkat Kota Cimahi

(terilhami dari buku yang berjudul sama dengan sajaknya)

HABIS GELAP TERBITLAH TERANG

Karya: Héna Sumarni

Ketika, tangan-tangan lemah gemulai terkungkung belenggu

Atas nama adat dan tradisi

Mencuri hak azasi

Seberkas cahaya penerang 
Perlahan-lahan memancar dari tulang rusuk 
para pemberani

Sinar kebangkitan yang mampu meruntuhkan menjulangnya tembok

Keangkuhan

Untuk hanya sekedar dapat berbagi sedikit kesempatan
Menjadi insan-insan sejati 
‘Tuk mengabdi pada damainya kehidupan

Perlahan –lahan, tangan-tangan gemulai itu

Mulai nampak menari-nari di atas pelataran prestasi

          
Wahai perempuan

Bahu dan pundakmu adalah tempat terkokoh 
Untuk menyambut kehidupan

Bahu dan pundakmu pulalah menjadi tempat terlembut untuk

Menyandarkan kasih dan pengharapan

Wahai perempuan

Tangan-tanganmu begitu kokoh memperjuangkan asa dan harapan

Tangan-tanganmu begitu ikhlas menyambut kepastian

Bahwa hidup haruslah diperjuangkan

            
Wahai perempuan
Keperkasaan tanganmu mampu mengubah dunia

Keperkasaan tekadmu menaklukan angkasa raya

Wahai perempuan

Derap langkahmu kini menari seirama

Tangan-tangan gemulaipun kini mengubah warna dunia

            
Wahai perempuan

Kiprahmu mempercantik dunia

Terbentang indah menghiasi cakrawala

Wahai perempuan

Engkaulah wanita hebat yang selalu berkarya

Dengan kelembutan, dengan keramahan, dengan senyuman

Wahai perempuan hebat

Keikhlasan pengabdianmu pada sesama adalah cerminan pribadi 
sejati

Kelembutan sikapmu adalah pemberi inspirasi

Kesabaranmu adalah kunci meraih prestasi

Wahai perempuan hebat

Bersamamu, bimbinglah kami

Menuju impian sejati

HABIS GELAP TERBITLAH TERANG

Cimahi, 21 April 2012

CARPON TRIBUN, 13-15 MARET 2012 SANGGEUS NAMPA TELEPON

SANGGEUS NAMPA TELEPON

Ku: Hena Sumarni

“Yeuh, Nyi! Kudu rada wani ari jadi nu ngora mah. Ulah cicingeun teuing. Tuh, turutan Ibu Riswani. Enya gé jadi nu ngora da teu éléhan. Malah mah paméré ti salakina kaitung bro-broan pisan. Imahna geus ngajengléng. Kendaraanana weuteuh, kitu deui perhiasanana, reunceum siga toko emas maju!”, ceuk Wa Konah. Nu diwurukanana ngeluk tungkul, ciga bueuk meunang mabuk. Teu lémék teu nyarék.

Aya benerna caritaan uana téh. Tapi da kapan manéhna mah teu niat rék kitu. Leuwihna ti éta, manéhna mah teu bisaeun mun kudu nurutan lampahna Ibu Riswani. Kanyaahna ka Kang Dana lain nyaah pupulasan, tapi nyaah nu sajati.

“Nyai, pikiran deui caritaan Ua nya! Anteurkeun baé ka kulawargana. Meungpeung umur ngora kénéh, alukanan ciga batur mending gé. Indit ka luar nagri!”, nyaritana meni teu euleum-euleum.

Puringkak, bulu pundukna muringkak basa ngadéngé caritaan uana saperti kitu. Katambah deui, béja nu sumebar ngaliwatan télévisi ngeunaan nasib para TKW ahir-ahir ieu mantak sebér kana haté. Aya nu disiksa, aya nu diperkosa, aya nu gajihna teu dibayar,malahan mah aya nu nepikeun ka hanteuna.

“Nung! Tiasa kadieu sakedap!”, sora nu nyalukan ti kamar hareup.

“Tuh juragan ngageroan! Sampeurekeun kaituh, tuluy kusrukeun!”. Uana tuluy ngaléos ka luar ti panto dapur.

Satengah lumpat manéhna muru ka nu nyalukan. Gelenyu imut, gék diuk dina sisi risbang.

“Aya pikersaeun naon?”, cenah, mantak reugreug ka nu gering. Lain ngajawab ditanya téh kalah ka tuluy cumalimba. Disusul deui ku pananya.

“Naon anu karaos? Sampéanana nyeri deui?”, lalaunan suku nu gering téh dipencétan.

“Kapungkur, basa di Cilamaya kénéh mah taya nu kersa nyampeurkeun pami Engkang nyauran téh. Teu indungna-teu anakna. Saruana. Sakalieun daék nyampeurkeun sok tuluy bari sentak-sengor!”, nyaritana pegat-pegat.

“Tos, ulah ngémut-ngémut baé nu teu piraoseun. Supados Engkang énggal damang. Dinten énjing urang mios deui ka alternatif. Di térapi deui nya. Supados sampéan énggal tiasa digerakeun!”, nu gering téh diusapan.

“Nembé téh ciga aya Wa Konah!”

“Muhun, naroskeun raksukanana. Tos réngsé dikaput atanapi acan. Badé dianggo saurna!”

“Naroskeun acuk atawa...........!”, teu laju tumanya. Kandeg. Nu ditanya ngantelkeun curukna kana lebah biwirna nu ngagondéwa.

“Tos, teu kénging seueur émutan. Urang ngalantung di buruan yu! Ningal nu nembé marulih ti kebon”.

Korsi rodana dideukeutkeun. Lalaunan nu gering téh disangkéh, didiukeun dina korsi roda. Tuluy didorong ka luar ti kamar muru ka buruan hareup. Pareng soré keur hadé poéna. Kapinis silihudag, sosonoan jeung padabaturna méméh ngampih niginan wanci. Hégarna kaayaan teu ieuh ngawakilan pasemon nu nuju alum.

“Nung! Badé dugi ka iraha salira neras micinta. Geuning kaayaan Engkang batan sakieu”.

“Cangcaya kénéh ka abdi?”, panonna nu cureuleuk neuteup seukeut.

“Sanés kitu!”

“Abdi sadar. Dina jaman kiwari saha jalmina nu kersa nandangan kaayaan sapertos kieu! Wajar pami Engkang badé cangcaya. Tékad abdi tos buleud. Hoyong nyarengan Engkang dugi ka damang sabihara-sabihari deui. Kapan saur dokter ogén panyawat Engkang ayeuna sanés panyawat permanén. Bakal tiasa damang pami rajin ditérapi sareng ningtrimkeun emutan. Jaga pami Engkang tos damang, heug aya émutan badé mulih deui ka Cilamaya, mangga téh teuing.”, nyaritana dumareuda.

Kacipta kénéh dina kongkolak panonna basa diontrog. Majar cenah gara-gara Kang Dana kawin deui jeung manéhna kahirupanana tuluy bangkrut. Awéwé pamawa sial nyebutna ogé. Padahal, sainget manéhna, pabrikna nu di Majalaya nepi ka majuna téh alatan andil manéhanana. Pabrik éta pisan nu satuluyna dipaké nanggel kahirupan Ceu Nina sakulawarga. Nyakolakeun barudakna jeung nyumponan sakabéh bubutuhna. Hanas ayeuna kudu pindah jadi cekelan batur kapan ukur keur saheulaanan. Kang Dana jeung manéhna masih boga kénéh hak narima kauntungan ti éta pabrik. Sabagian modal nu baheula diteundeun, ayeuna katampa kénéh kauntunganana. Rajeun Kang Dana ayeuna teu bisa ngantor kapan kaayaan fisikna nu henteu ngamungkinkeun. Lamun hiji mangsa Kang Dana cageur, kapan bisa iraha baé manéhna ka kantor deui. Hal ieu nu teu dipikanyaho ku Ceu Nina. Hal ieu ogé cenah nu hayang diwujudkeun ku manéhna. Kang Dana cageur sarta bisa nuluykeun deui aktivitasna. Kadar hubungan pernikahanana jeung manéhna, kari kumaha engké baé.

“Nung, hapunten Engkang!”, nu geulis téh diteuteup leleb nakeranan. Siga nu hayang ngayakinkeun kanyaahna. Siga nu hayang neuleuman jerona leuwi kacinta nu deuk tuluy dikojayan ku duaan.

“Lebet yu! Anginna tos ngawitan tarik.”, korsi roda téh didorong deui. Asup ka jero imah.

Peutingna, bari méréskeun licineun, manéhna ngumbar lamunan. Nyoréang mangsa ka katukang. Nginget-nginget deui mangsa patepungna jeung Kang Dana. Sanggeus sababaraha lila teu tepung, diparengkeun panggih deui dina réuni jeung babaturan kuliahna. Kang Dana mah geus rimbitan, ari manéhna nyorangan kénéh. Teuing kumaha mimitina, manéhna bet tuluy daék dicandung.

Basa usaha Kang Dana keur nanjung, Ceu Nina tara sok pirajeunan ngontrog. Sering datang jeung nganaha-naha téh basa mimiti usahana pailit. Katurug-katutuh puguh gé. Toko mébelna kahuruan tuluy matrialna nangkub ditipu pemborong atah adol. Ti harita manéhna jadi paneumbleuhan. Ti mimiti bangkrutna usaha Kang Dana nepi ka geringna Kang Dana, manéhna nu di salahkeun. Nepi ka jejeroan haténa kebek ku pananya. “Bener kitu, mun hiji lalaki nyandung, heug tuluy bangkrut usahana, éta gara-gara pamajikan anu ngora?”.

Kersaning Gusti, najan rumanggieung kénéh Kang Dana bisa deui leumpang. Saminggu sakali ayeuna mah ditérapina. Cengengna paniatan nu hayang cageur jeung tulaténna nu ngurus, jadi wasilah mendingna panyakit nu gering. Munasabah kanyaahna Kang Dana ka manéhna beuki totomplokan. Teu sirikna lir nanggeuy endog beubeureumna. Baranggawé di dapur gé ditungguan, sasapu di buruan dibaturan, geugeut-layeut siga gula jeung amisna.

Keur jongjon ngabaladah sagara kahirupan anyar, cocoba téh datang deui. Saminggu ka tukang Ceu Nina aya nelepon. Mimitina mah ukur nanyakeun kaayaan nu gering. Cageur henteuna, uubar kénéh henteuna, ditérapi kénéh henteuna jeung soal nebusan resép obatna. Ku manéhna dijawab sajalantrahna. Ayeuna Kang Dana eungkeut-eungkeut kana cageur. Malah mah awakna mimiti ngeusi, aya dagingan deui. Pakulitanana jadi beresih ayeuna mah da puguh langka ka luar. Nampa béja saperti kitu téh Ceu Nina jeung anak-anakna kacida bungaheunana. Malah mah hiji mangsa cenah hayang nganjang ka Cikajang. Enya ka imah manéhna, deuk nepungan Kang Dana. Mangréwu rasa nu ngagalura dina haténa, milu cumarita. Naha kudu ngarasa bagja atawa sabalikna?

Pareng waktu nu dipasinikeun ngajadi, tamu téh enyaan datang. Ngabring jeung anak-anakna. Nu cikal Kumala, sakeudeung deui jadi sarjana. Anisa nu panengah taun ieu ka SMA, ari nu bungsu Marisa kakara kelas lima SD. Barang jol, tuluy marunjungan ka bapana. Kitu deui Ceu Nina. Sedeng manéhna, ukur bisa lalajo. Ngalalajoan lalakon nu teuing naon judulna?

Prok manéhna paadu teuteup jeung Ceu Nina. Itu nu tuluy tumungkul. Sanggeus sajongjongan simpé, pok Kang Dana nyarita.

“Nung, ngadamel leueuteun. Sakantenan seupan sampeuna suguhkeun. Sina ngaraosan hasil tatanén urang!”, cenah, sorana komaraan.

“Mangga!”, ngan sakitu ngawalonna. Haténa kebek ku kabungah basa ngareungeu Kang Dana ngucapkeun kecap “urang”. Hartina manéhna jeung Kang Dana, lain jeung itu. Lain Ceu Nina jeung anak-anakna.

“Diraosan atuh!”, cenah bari neundeunan opieun dina méja. Taya nu ngajawab.

“Pap, aya peryogi. Tapi...........!”. Ceu Nina ngarérét ka manéhna. Meureun ulaheun milu nyaksian. Manehna surti kana rindat maruna. Tuluy amitan.

“Dikantun heula, Ceu! Badé bébérés di dapur.”, jung manéhna cengkat.

“Calik, Nung! Keun dapur mah engkékeun.”, leungeunna dicekelan ku Kang Dana. Dirérét téh itu beuki jamedud.

“Aya naon téa ieu téh? Lawas-tilawas bet ngersakeun rurumpaheun ka pasisian. Mala, Nisa! Panyana téh geus poho ka Papap!”, ceuk Kang Dana. Nu ditegorna ngareluk. Teuing naon nu aya dina pikiran éta barudak téh.

“Kieu, ieu téh! Dua minggu katukang aya utusan ti asuransi. Toko mébel urang nu kahuruan téa kénging asuransi. Tapi teu tiasa diwakilkeun, kedah Papap nu sumping ka kantorna.”, ceuk Ceu Nina.

Méh bareng manéhna jeung Kang Dana silihrérét, tuluy narik napas panjang. Ingeteun kénéh, kapan manéhna pisan nu ngadaftarkeunana. Manéhna nu nyarankeun sangkan Kang Dana ngasuransikeun sakabéh pausahaanana.

“Teras?”, Kang Dana nanya deui.

“Muhun, abdi jeung barudak ngahaja bade ngajemput Papap!”

Mun téa mah Ceu Nina jeung barudakna katut Kang Dana ngadéngéeun kumaha harusna sada jajantung tatalu, nya sora tatalu jantungna. Keur sadirieun manéhna, gederna ngeundeurkeun jagat. Najan harita kungsi kedal ucap, deuk ngaihlaskeun haténa mun Kang Dana balik deui jeung itu, ari dina waktuna kabuktian mah geuning bet beurat karasana.

“Jieun wéh surat kuasa. Heug candak prémi asuransina. Sing bisa wéh ngokolakeunana. Papap mah geus betah di dieu.”, ceuk Kang Dana ka anak- pamajikanana.

(Cipageran-Cimahi Maret 2012)

NU HAYANG TEPUNG

MANGLE, 29 DESEMBER 2011-4 JANUARI 2012

Mangsa hujan raat meueusan manéhna leumpang mapay-mapay trotoar sapanjang Jalan Raya Baros. Jéans warna kopi tutung jeung kaos streetna nu ngepas mungkus awak, kacirina rada baseuh. Lebah Parapatan Baros, léngkahna kandeg. Panonna ngarérét ka lebah warung kopi peuntaseunana. Dituyun ku nyecepna hawa nu tembus kana balungna, manéhna méngkolkeun léngkah.
“Mie rebus , Bu!”, pokna ka nu boga warung.
“ Nganggo endog?”
Sirahna unggeuk.
“Eueutna naon? Téh manis?”, ceuk tukang warung.
“Kopi wéh!”, témbalna.
“Mangga, diantos sakedap!”
Diukna pindah ka béh juru. Kusiwel ngaluarkeun roko sabatang tina tas leutikna. Cekés, sada zippo dicekéskeun. Nyot rokona dikenyot. Serebung, haseup rokona nyerebung, tuluy narungtutan ngiles nuturkeun léokna angin. Tukang warung nyérangkeun ti lebah dapur. Kawasna ngarasa héran mireungeuh pamolah jalma nu keur ngadon jajan di warungna. Teu lila, song, tukang warung ngasongkeun pesenan. Sanggeus nganuhunkeun, dekul baé ku manéhna dihanca.
“Ibu, badé ngiring reureuh sakedap. Hujanna kalah ageung deui geuning!”, ceuk manéhna sasadu.
“Mangga, teu sawios. Muhun, diteraskeun lumampah ogén kalah ka bakal jibreg!”
Ngareungeu caritaan tukang warung kitu, manéhna tibang bisa imut. Gap deui kana rokona. Nyot dikenyot, bangun nu nikmateun nakeranan. Panonna tuluy nunutur kamana ngilesna haseup roko. Teuing nu ka sabaraha batang. Sainget manéhna, ti keur SMP kénéh geus wanoh kana roko. Dévin, sobatna nu harita kakara pindah ti Jakarta, ngawanohkeun manéhna kana roko.
Mimitina mah ukur nyacapkeun rasa kapanasaran. Enya, panasaran, lantaran cenah ceuk Dévin ngaroko téh asik. Tina nu tadina ukur nyacapkeun kapanasaran, manéhna bet tuluy jadi nyandu. Bener. Karasa asikna cenah. Pangpangna pikeun mapalérkeun kakeuheul mun geus dicarékan ku bapana. Sahaok kadua gaplok kapan bapana téh.
Mun geus kitu, nya ka imah Dévin manéhna kabur. Mondok-moék nepi ka sok tara inget kana balik. Di imah kontrakan Dévin manéhna ngarasa betaheun. Dévin nu bageur. Dévin nu nyaaheun ka manéhna. Kitu deui lanceukna Dévin. Atoheun pisan lamun aya manéhna ngéndong téh. Pokna gé reugreug cenah, Dévin jadi boga batur. Teu nyorangan aya di imah mun pareng elat mulang ti pagawéan. Lila-lila, imah kontrakan Dévin jadi markas. Bébas atuh da. Taya anu nalingakeun. Indung-bapana kapan matuh di Jakarta. Sedengkeun lanceukna digawé di pabrik. Manjing waktu maju ka isa kakara mulang ka imah.
Mimindengna mah duaan aya di imah téh. Ukur Dévin jeung manéhna. Nya ka Dévin manéhna ngabudalkeun sakabéh katugenahna. Katugenah dina kahirupanana. Bapana nu sahaok kadua gaplok. Lanceukna nu sok télér baé. Jeung adina nu kiwari teuing aya di mana.
“Mun teu ras ka Si Mamah, urang geus kabur ti imah Vin!”
“Nya entong atuh. Mun aya nanaon jeung indung manéh rék saha nu mantuan.”
“Enya, kitu puguh ogé. Urang mah hayang buburu tamat sakola. Tamat SMP urang mah moal nuluykeun, Vin. Lain teu hayang, ti mana atuh biayana. Rék néangan gawé wéh. Jang mantu-mantu Si Mamah. Karunya geus kolot ulah sina buburuh baé nyeuseuh.”
Harita taktakna ku Dévin diusapan. Tuluy leungeunna ogé diusapan. Lila-lila awakna ditangkeup. Silihrangkul pageuh pisan. Ahirna, antara Dévin jeung manéhna geus teu bisa dipisahkeun deui. Malah, jorojoy dieunteupan rasa nu teuing nanahaon ngaranna.
Sakumaha raketna silihpikanyaah, geuning dipisahkeun takdir. Dévin mulang deui ka Jakarta pikeun nuluykeun sakola. Sedeng manéhna meunang gawe jadi pelayan toko kolontong bogana Babah Liem. Sabulan-dua bulan mah Dévin sok méré kénéh iber. Tapi ka béh dieunakeun pleng les teu aya béja- béjana acan.
“Néng, badé teras kamana?”, tukang warung ngagareuwahkeun lamunanana. Gebeg, manéhna ngagebeg. Ngagebeg da puguh keur uleng ngalamun. Napak tilas ka lebah sabagian panineungan lalampahan hirupna.
“Aduh, meni reuwas, Bu!”, cenah bari ngusapan dadana.
“Alah, hapunten atuh nya!”, ceuk tukang warung bari seuri.
“Badé ka Kérkop, Bu! Badé ka makam réréncangan. Dua minggon kapengker ngantunkeun.”
“Oh!”
“Tuh geuning hujanna tos raat. Diétang atuh, janten sabarahaeun?”
“Mangga. Mie rebus lima rébu, teras ci kopi sarébu lima ratus. Janten genep rébu limaratuseun.”
Créng dibayar. Ngaléos ti jero warung, muru ka kalérkeun mapay-mapay deui trotoar. Leumpangna rada digancangkeun ayeuna mah. Leungeunna ngodok saku jéansna. Awakna pepel tur ngeusi. Sakapeung leumpangna tungkul, sakapeung deui bari tatanggahan.
Nepi ka nu ditujuna kira-kira manjing waktu asar. Manéhna ngajengjen heula lebah panto gerbang pajaratan. Narik napas panjang. Sanggeus kawanina kumpul, tuluy asup ka jero pajaratan. Lalaunan ngaléngkahna. Semu anu sieun ngabarubahkeun pangeusina. Manéhna terus ngaléngkahkeun sukuna muru ka juru beulah kalér. Lebah dinya Dévin dikurebkeun. Kitu nurutkeun béja nu katampana.
Sanggeus ngaliwatan dua makam anu jarujul tetenggerna, manéhna nepi ka makam Dévin. Aya kénéh sésa-sésa kembang dina luhureun kuburan. Dina tetengger kabaca ngaranna. DEVIN PURANTI MURIKA. Manéhna tuluy sideku. Lalaunan tetenggerna diusapan.
“Vin, kapan urang kungsi jangji, moal rék silihpopohokeun. Salilana bakal tuluy silihpikanyaah. Kapan urang kungsi jangji arék tepung unggal taun. Mapag datangna taun anyar babarengan.” Leungeunna angger ngusapan tetengger. Mimiti kareungeu inghak-inghakan. Pok deui cumarita.
“Kunaon manéh bet tuluy raket jeung Délon. Ahirna kieu jadina. Manéh jeung calon anak manéh aya di dieu! Kumaha urang ayeuna, Vin? Saditinggalkeunana ku manéh beuki tiis ieu rasa.”
Tuluy nyuuh dina tetengger. Nyuuh bari inghak-inghakan. Sakapeung leungeunna ngusapan tetengger. Sakapeung deui dipeureupkeun.
“Pileuleuyan, Vin. Sing tibra di kalanggengan. Najan manéh jeung urang teu kungsi amprok heula, tapi urang apal naon nu dipikahayang ku manéh ayeuna. Dina maleman taun baru ayeuna, Si Délon ku urang rék ditepungan. Sina marengan manéh di dieu nya!” Jung manéhna nangtung lalaunan. Tuluy ngagedig indit nuturkeun pangajak haténa.
Cimahi, Désémber 2011

JIHAD

CARPON TRIBUN, 27-29 DESEMBER 2011


Ba’da asar biasana gé. Nyambung nepi ka wanci magrib. Nerus salat berjamaah di éta tempat. Geus kitu mah narungtutan baralik. Tara ngabring kituna téh, boh nalika datang pon nya kitu deui dina waktuna mulang, rerencepan baé, ngahaja supaya rikip.
Saban poé Rebo ngalaksanakeun ieu kagiatanana téh. Sakabéh anggotana mahasiswa di kampus kuring, ngan béda fakultas. Nu jadi murrabina mahasiswa tingkat ahir sarta kakara nikah genep bulan ka tukang.
Basa ngamimitian ieu kagiatan, murrabi méré penjelasan, cenah kagiatan liqa’ téh rupa-rupa istilahna. Aya méntoring, usrah, tarbiyah, halaqoh jeung sesebutan séjénna. Tapi, nu pangpentingna mah lain ngaranna cenah. Tapi minhajna. Sistemna! Sistem anu digunakeun henteu méngpar tina ajaran agama, nyaéta Qur’an jeung Sunnah. Nu pangutamana deui, ieu liqa’ téh dipiharep jadi sarana pikeun prosés tu’alimunal kitab bimma kuntum tadrusun. Jéntré pisan kateranganana. Sumanget kuring beuki ngabebela pikeun tuluy nyuprih élmu bag-bagan kaagamaan ngaliwatan ieu kagiatan.
*****
“Matéri munggaran, urang mimitian tina ngaguar ma’na sahadat. Yakinkeun kaimanan urang, yén taya deui illah nu wajib disembah iwal ti Alloh, jeung teu aya deui rosul nu jadi panutan urang, iwal ti Nabi Muhammad”, saréréa bareng ngucapkeun solallohu ‘alaihi wassalam.
“Mugia adi-adi waspada. Nalika urang diajar hiji élmu, aya kurikulum anu dijadikeun cecekelan”, nyarita bari ngurilingkeun paneuteupna ka sakabéh mad’una.
“Kurikulum anu dicekel téh kudu puguh. Puguh matérina, puguh susunana, puguh éntép seureuhna. Matéri nu munggaran biasana medar bab tauhid, diteruskeun kana bab ma’rifatulloh, rukun iman, rukun islam jeung sajabana. Sarta satuluyna dipiharep bisa paham kana ma’na jihad. Jihad anu kumaha?”, ngarandeg heula nyaritana.
“Jihad anu dimaksud di dieu nyaéta jihad merangan hawa napsu! Ēta jihad nu pangrohakana nu diajarkeun agama urang. Sakieu heula adi-adi, bari nganti wancina salat magrib, urang tuluykeun bari sawala”, mungkas caritaanana, bari tuluy memener diukna.
Ragot sawala téh. Lebah medar bab geunjleungna kaayaan di wewengkon nagara-nagara Arab, Warsito nu katémbong pangsumangetna. Majar cenah, urang Yahudi nu dikokojoan ku AS ngahaja boga niat pikeun numpurkeun kaom muslimin ku cara ngélékéték urusan politik jero nagrina. Sina rariweuh saendeng-endeng. Ahirna, kaom muslimin di sakuliah dunya ancur burakrakan. Sabab, konséntrasina pikeun nanjeurkeun ajaran agama dipéngkolkeun kana rupa-rupa urusan. Sorot panonna seukeut, ngemu kaceuceub. Ku Kang Badrul diélingan, sangkan tetep ngajaga ukhuwah bari suméndér kana naon anu geus diréngkolkeun dina ajaran agama nalika di antara urang aya nu béda pamadegan.
Ras émut kana piwejang ibu. Anjeunna mapadonan, sangkan gancang-gancang ninggalkeun kagiatan nu ayeuna, lamun murrabi-na geus ngudukeun kuring merangan hiji komunitas. Piwejang ibu bener-bener jadi pamecut pikeun kuring nuluykeun ngalap élmu pangaweruh, ngajembaran wawasan tur ngeuyeuban pangalaman.
“Akhi Irsyad! Antum nu jadi séksi acara dina seminar di Jalan Citarum bulan hareup,” ceuk Kang Badrul. Enya, padet pisan kagiatan bulan hareup téh. Geus dirarancang deuih, téma nu baris dipedar dina éta seminar téh nyaéta “Jihad Mangrupa Falasifah Hirup Umat Muslim”.
“Mangga Kang!”, haget ngaenyakeun.
“Sok pingpin ku Akhi Irsyad, sawalakeun rarancang kagiatanana. Ayeuna, akang jeung tétéhna aya kagiatan di tempat séjén, sing jongjon baé, aya khadimat anu nyayagikeun opieun mah.” Léos baé Kang Badrul jeung geureuhana arindit.
Babagi tugas téh luyu jeung kamampuh masing-masing. Iwan bagian ngalatih grup nasyid. Hasan jeung Dadi bagian nampa pendaftaran. Warsito bagian akomodasi. Parigel pisan dina ieu widang manéhna mah. Kaweruhna dina urusan téhnik jeung éléktro leuwih onjoy ti batan nu lian. Yogi jeung Dani bagian konsumsi, ngarah tartib sina ménta bantuan ka geureuhana Kang Badrul. Ari kuring, wayahna nékel pancén nu panglobana. Ngurus perijinan, nyitak jeung nyebarkeun pamplét, masang spanduk, jeung nemonan paranara sumber.
Sajeroning uras-urus pikeun nataharkeun éta kagiatan, lajuna léngkah téh asa aya nu ngawaskeun. Kituna téh méh ka saban tempat anu jadi pangjugjugan kuring. Dedeg pangadegna sarembada. Dina tarangna aya tanda husus. Janggot ipis mapaésan gadona. Tapi, ngarasa hemeng téh ku sorot panonna. Seukeut pisan. Asa naranjangan awak. Tuluy ngeundeuk-ngeundeuk lébérna ieu wawanén.
Ihwal karisi nu kiwari karandapan moal deuk diuar-uar. Bisi mantak ngaruksak konséntrasi. Heug ngarémbét kana tuluy bolayna kagiatan. Moal sologoto deuih. Karisi téh rék dipiguraan ku iatna jeung taki-taki. Sabab, mun aya nanaon, aya maung ngamuk gajah meta, aya siku siwulu-wulu, nu ngaganggu kana lajuna ieu kagiatan tinangtu kuring nu bakal katempuhan. Ngordinir ieu seminar téh kapan jadi tanggung jawab kuring. Satékah polah rék diusahakeun sangkan lumangsung kalayan lancar. Uleng uteuk dipaké mikir. Ngatur lampah nyusun stratégi pikeun kaamanan tur kasalametan saréréa. Bréh ngolébat dina pikiran.
Kahiji, data nu aya dina netbook kudu diamankeun. Data kagiatan nu salila ieu dipaju téh kapan kabéhanana disimpen dina netbook kuring. Ti mimiti susunan matéri holaqoh, jadwal liqa’, jadwal kagiatan baksos, susunan kapanitian, sarta dokumén-dokumén kasékrétariatan séjénna. Kuring nu ditugaskeun ku Kang Badrul pikeun ngadokuméntasikeunana. Kadua, ngarobah ruteu. Ruteu mun rék indit jeung mulang liqa’. Ruteu nu salila ieu sok diliwatan ceuk rarasaan mah asa geus teu aman. Aya anu rajeun nalingakeun. Biasana mah kana motor indit téh, mapay-mapay gang sapanjang Jalan Nangkasuni, brasna langsung nepi ka hareupeun imah kontrakan Kang Badrul. Tah, ayeuna mah rék badarat baé. Leumpang ka tukangeun perpustakaan, mapay jalan satapak mipir-mipir kebon sampeu nu brasna ka tukangeun masjid di wewengkon Nangkasuni. Ti dinya kakara méngkol ngatuhu sarta nepi ka hareupeun imah kontrakan Kang Badrul. Motor mah rék dititipkeun baé di kontrakan Angga, babaturan sakelas nu perenahna teu pati jauh ti dinya. Enya ah rék ku cara kitu. Nyaru jeung warga sabudeureun éta wewengkon nu sok lalar liwat ka lebah dinya. Utamana nu sok ngaradon maén bal di lapangan tukangeun kampus. Katiluna ngurangan eusi ransel. HP jeung buku “Al Masturaat-Warisan Suci Do’a-Do’a Hasan al-Banna“ nu angger rék dibabawa. Qur’an leutik, netbook jeung kaméra mah deuk diteundeun baé. Ceuk pangrasa, ku cara saperti kitu bakal bisa ngaminimalisir hal-hal anu teu dipikahayang téa. Mugia baé Mantenna ngalungsurkeun panangtayunganana.
“Bu, abdi mios. Neda pidu’ana”, teu poho kuring amitan.
“Kunaon semu nu ngungun. Aya nu dipikiran?”, paneuteupna jadi pangingtrim.
“Numawi, salami ungkag-ingkig téh bet sok asa aya baé nu nalingakeun!”, malik neuteup rarayna.
“Ulah loba pikiran, bisi mantak jadi sugésti. Boa éta jalma téh ngahaja diutus pikeun ngawal hidep. Cing panceg léngkah. Hidep teu deuk milampah goréng. Malah kasebut rék jihad fisabilillah. Anggur muntang kana agungna panangtayungan Mantenna. Bral, ku ibu didungakeun. Dijauhkeun tina balai, ditangtayungan piasih Gusti”, pananganna ngusapan sirah. Basa tanggah seja neuteup deui rarayna, ibu mapag ku imut. Imut ibu jadi tanaga rohaka, tuluy méré kakuatan pikeun nyieuhkeun kahéngkér nu nyaliara dina haté. Bismillahi tawakaltu ‘alalloh. Gerung motor dihirupan. Lalaunan motor maju ninggalkeun buruan.
Kakara gé nyetandarkeun motor, Angga norojol ka luar. Dituturkeun ku sababaraha urang jalma nu dedeganana sarembada. Beungeut Angga pias. Panonna carindakdak. Teu lémék teu nyarék. Ukur wasaeun neuteup.
“Sad.... Dén!”, pokna teu parat. Kaburu disedekeun mantén ka sisi témbok. Rob, genep urang nyalampeurkeun. Kek leungeun kuring dicekel pageuh pisan. Tuluy dikatukangkeun.
“Anjeun dicangkalak!”
“Surat penangkapan”, ceuk kuring. Ukur werat nyarita sakitu. Kabur pangacian. Tuur leuleus. Awak ogé milu leuleus, rampohpoy, lalinu satulang sandi.
“Nanti menyusul!”, tandes pisan.
Raray ibu nu pangheulana kagambar. Pisakumahaeun teuing mun seug anjeunna nampa béja kuring ngarandapan musibah saperti kieu. Innalillahi wainna ilaihi roji’un.
“Ikut ke kantor, untuk pemeriksaan lebih lanjut!”, ceuk arinyana bari ngagondéng kuring diasupkeun kana mobil.
“Ga, omat, pangwartosankeun Ibu”, antara sadar jeung henteu kuring mapadonan Angga.
******
Teuing dikumahakeun atuh salila di jero mobil téh. Barang inget geus aya di hiji rohangan. Sirah karasa beurat. Maksakeun cengkat. Panon rucang-riceng. Tetempoan kahalangan ku teregos. Célak-célak cahya panon poé tina sela-sela kenténg, katémbong sari ngiceupan. Rét kana jam tangan. Hésé ningalian angkana. Panon teu sirikna dibelél-belélkeun, tapi teu sidik baé. Kaayaan di éta tempat kacida jemplingna. Kedeprukna léngkah jalma teu mantra-mantra kareungeu. Leungeun upuy-apay kana témbok, maju ngénca. Karampa bet beusi wungkul, ngajajar kawas pager. Hiuk kaambeu bau beusi karahaan. Barang sadar, dirasa-rasa bet siga di pangbérokan. Nu teuing aya di wewengkon mana!
Dina kaayaan saperti kitu, tagiwurna haté beuki ngandelan. Dada ngadak-ngadak karasa eungap. Mun teu ras kana pangawak lalaki, hayang ceurik lolongséran. Ngajerit sakuat tanaga, gagauran nyambat ibu. Dongsokan rasa tugenah, ngagerakeun leungeun kuring ngagujrag-gujrag jaruji. Ngagujrag-gujrag jaruji satakerna ku sésa-sésa tanaga nu apir-ampiran rék suda. Kolomprangna néma ka saban madhab. Angger simpé. Teu mantra-mantra aya jalma ngadeukeutan. Di jero éta patempatan, nalar nu janglar kabaguded ku rasa aral jeung subaha.
Ras deui ka inget ibu. Bet nongtoréng kasauranana. Meper rungsingna pikir, laju nungtun lampah ngalapadkeun kalimah dikir, hasbiyallohu laa ilaaha illa huwa ‘alaihi tawakkaltu wahuwa rabbul ‘arsyil ‘azhim. Lalaunan, kumpul deui pangacian téh. Nu pangheulana dipikainget téh ransel. Teuing di mana raratanana.
Hawar-hawar kareungeu guntrengna sora nu ngobrol. Tayohna ieu tempat téh dijaga ku lobaan. Teuing ku sabaraha urang. Dina ayun ambing samping peuting, atra pisan dédéngéan. Kareungeu, sada mesin mobil dihirupan, kawasna leuwih ti hiji. Pili genti kaluar asup sababaraha kali. Teu lila ti harita, ngedeprukna léngkah jalma ngadeukeutan posisi kuring. Sora sapatuna atra pisan kareungeu. Ngedeprukna rada tarik. Sada sapatu teuas paadu jeung lanté rohangan. Beuki dieu beuki deukeut. Beuki atra ngedeprukna. Sababaraha urang. Yakin aya sababaraha urang.
“Asupkeun kana sél nu hiji deui, urang langsung introgasi!”, cenah ceuk sora nu rada agem, semu peura kétang.
“Geus lila anjeun téh jadi DPO. Ngalolos ti wewengkon Dukuh Pringgi bet nyamur jadi mahasiswa di ieu wewengkon. Saha ngaran?”, angger kénéh sorana nu semu peura téa.
“Toto!”
“Lain! Ngaran anjeun lain éta!”
“Abdi mahToto!”
“Lain! Manéh Abu Zidan! Alias Umar Sahidin!”
“Sanes Pa!”
“Keukeuh rék ngangles?”
Bug! Kadénge sora nu ngageblug. Dituturkeun ku aduhna sora jalma. Siga nu nyerieun nakeran.
“Nu di sél itu kumahakeun?”, ceuk sora nu rada ngéngkréng.
“Leupaskeun, urang salah sasaran. Kahadé ransel jeung eusina teu meunang cocéng. Mun seug cocéng, isuk bakal gempar di média massa, majar aparat nyulik aktivis kaagamaan bari ngagasab harta bandana.”
“Leupaskeun baé?”, ceuk sora nu semu ngéngkréng.
“Heueuh, ngan kahadé pareuman audio-visualna!, sina teu apaleun jajalaneun nu disabana”, sorana nu semu peura geus teu kadéngé deui. Teuing tuluy ngaléos kamana.
Antara sadar jeung henteu, sarérétan katingali waruga jalma nu aya hareupeun sél kuring téh mamaké jakét. Jakét bungur cara jakét anu kuring. Jakét nu saminggu ka tukang diinjeum ku babaturan.

Cimahi, 16 Maret 2011

Katerangan:
1. liqa’ = ngumpul babarengan sacara rutin pikeun ngayakeun pangajian
2. murrabi = pangaping
3. halaqoh =kelompok jalma-jalma nu sacara rutin ngayakeun pangajian.
4. mad’u = murid
5. khadimat = lanjang
6. minhaj = sistem

RÉKAYASA

MANGLÉ, 24 NOVEMBER-1 DESEMBER 2011
Satengah dalapan isuk manéhna geus tepi ka éta tempat. Sanggeus markirkeun motorna tuluy ngajugjug ka lantéy dua. Kakara aya limaan.
“Hay Yi! Nuhun yah tepat waktu. Sarapan heula Yi, gabung sareng nu sanés!”, ceuk Téh Mita.
“Sip! Sami-sami cintaaaaaaah”, cenah, Hérmésna dijingjing, nyampeurkeun babaturanana nu geus leuwih tiheula daratang di éta tempat.
“Haaaaay!”, ceuk Yimema.
“Hay! Masih kana kuda hitam Yi?”
“Masih atuh say! Duka yeuh, iraha rék pangsiun jadi Rosianawati téh. Tika mah tos ganti kukutan nya?”
“Kakara na ciptaan wungkul puguh cita-cita ganti kukutan téh, bisa datang bari nyubuh kénéh kieu téh bubuhan baé Mang Uca keur puruneun ngajemput”, ceuk Agnia.
“Iraha atuh nya batur cara urang?”, ceuk Kaila ngilu ngéngklokan.
Ger saleuseurian. Di atara paramodél nu ngagabung di Sas Agéncy puguh maranéhna nu kaitung acan sirungan. Nu jadi sababna tacan lila maranéhna ngagabung di éta agensi. Komo Yimema mah, acan jejeg sataun manéhna aya di éta agensi téh. Keur anteng ngobrol, kareungeu géréwékna Téh Mita nitah asup ka rohangan make up. Bring saréréa ka luar ti rohangan tempat sarapan. Turun salantéy ka handap, rada béh tukang sabab ngahiji jeung rohangan wardrobe. Kostum nu rék dipaké ku paramodél kapan di dinya diteundeunna.
Nepi ka éta rohangan tilu urang juru rias geus sayaga. Sacabakna-sacabakna puguh, luyu jeung kaahlian masing-masing. Aya penata rias wajah, penata rambut, penata kostum jeung sajabana. Naon nu jadi kaperluan modél kabéh disayagakeun. Kaasup nu ngaladénan dahar-inum atawa nu ukur ngahihidan ogé aya.
“Héy cantik! sindang bo. Ike geus teu sabar yeuh, hayang geugeura ngamake over di dinya!”, ceuk Nuna. Yimema nyampeurkeun. Gék diuk hareupeun Nuna.
“Senyum atuh Yi! Meni baeud baé ih. Aya naon deui sih?”
“Teu aya nanaon Nuna! Tadi malem émang kurang tidur. Tunduh kénéh ieu téh!”
“Oow! Der lah, bari tibra gé jadi didangdanan téh, da kamu mah teu hésé dipapantes. Rék disulap jadi Rani Mukherjee bisa. Disulap jadi Cut Tari mahi. Mata jeung irung kamu émang bagus. Malah disulap jadi Emma Watson gé cigana aman”.
“Heu heu, aku mah hideung Nun! Emma Watson mah kapan pakulitanana gé bulé. Amira tah nu ngepas disulap jadi Emma Waston mah!”
“Ahhhh, rékayasa. Suntik vitamin C dia mah ieuh. Dua ratus tujuh pulu lima rébu sakali gejos. Mimiti mah kudu unggal minggu heula, ka dituna dua minggu sakali, tuluyna kudu sabulan sakali. Rék nyobaan? Sok geura, kamu gé bakal bisa jadi bulé”.
“Can kapikiran Nun! Komo waragadna meni gedé kitu ningan. Aku mah konsénheula keur ngabiayaan berobat mamah jeung sakola adik aku”. Aya nu ngeyembeng na kongkolak panonna.
“Enya, teu kudu lah. Kamu mah da geus mahi. Nu santen mah jadi éksotik didangdanan téh. Nu konar mah kadang sok jadi pias, kudu pinter-pinter nambalanana.”
Sarupa-sarupa kosmétik téh ditapelkeun kana beungeut Yimema. Parigel pisan ramo-ramo Nuna ngusap jeung ngelapanana. Ti mimiti cléanser, toner, poundation jeung sajabana. Yimema neuteup beungeutna. Mimiti robah dangdanan. Kalinglap puguh ceuk sasaha gé mun manéhna geus didangdanan téh. Dina kahirupan sapopoéna puguh tara siga kitu. Ukur diwedak jeungdi lipstik saperluna.
“Bérés cyn....! Kari masang bulu mata. Sok peureum!”
Reup Yimema meureumkeun panonna. Keur kitu kareungeu sora Amira. Modél sénior di éta agensi. Jam sakieu kakara datang. Tilu jam satengah elatna ogé.
“Tong elat teuing ngajemput engké yaaaaah!”, sorana semu ogo. Lalaki nu nganteurkeunana ukur unggeuk. Manggut ka nu araya di éta di rohangan, tuluy ngaléos deui muru ka luar.
“Tuh superstar kakara norojol. Geus ganti deui baé gacoanana euy! Anjrit! Kasép deui baé Yi! Ngelay Ike nempona boooo.”
“Kutan! Ciga saha tah kira-kira Nun? Ciga artis lokal atawa artis impor?”, ceuk Yimema bari angger meureumkeun panonna.
“Jangkung badag Yi, Hrithik Roshan wé sugan mah. Duh, amis booo”.
Yimema ukur imut. Dicicipta ku manehna kumaha liweyna biwir Nuna ogé gerak leungeunna. Manéhna siga nu hayang ngagakgak. Tapi ku manéhna dipengkek.
“Atuh teu jauh jeung Adé Ray nya!”
“Saha?”, ceuk Nuna. Tarangna kerung.
“Enya Hrithik Roshan!”
“Ha ha, Yi-Yi, Yimema. Aya-aya wae.”
“Teu resep ka nu konar aku mah Nun! Sok belikan cenah sifatna. Jaga mun aku punya cowo, rék néangan nu hideung manis ah. Kesanna téh leuwih macho da!”
“Ah teu kabéh lalaki nu pakulitanana konar belikan meureun Yi. Jeungna deui naha yéy bet boga pikiran kitu. Pangalaman nya? Yéy putus jeung kabogoh nu konar pakulitanana?”
Yimema ukur imut deui. Pikiranana ngulayab teuing ka mana. Ingeteun ka Ibad cigana. Geus dua bulan taya ngiberan, sumawonna datang ngapélan. Nu jadi marga lantaranana, Ibad teu satuju kana profési menéhna nu ayeuna dikeureuyeuh ku Yimema. Ibad leuwih satuju Yimema angger jadi kasir di salah sahiji réstoran fastfood di ieu kota. Sanggeus Yimema lulus casting di hiji agensi, nu harita merlukeun modél loba pikeun kaperluan hiji acara. Sanggeus Yimema resmi jadi modél di éta agénsi, sanggeus Yimema beuki sibuk fashion show jeung pemotrétan, Ibad beuki arang datang nganjangan. Akhirna ngampleng taya béja jeung carita.
“Yi! Kalah tibra ditanya téh. sok ayeuna mah beunta. Kari buuk yéy nu dibebener. Ike rék ngagarap Sang Superstar. Teu resep sabenerna mah ka Si Éta téh. teu resep ku olo-olona. Tapi bisi manéhna mangadu ka Si Bos. Ké ike dibeslah. Jebléh ma ike.” Leungeunna katuhuna ngémpréng. Tuluy ngaléos nyampeurkeun Amira.
Sanggeus saréréa bérés didangdanan tuluy dibagi ransum makan siang. Nasi dus ti salah sahiji réstoran fastfood nu kakoncara. Rérés makan siang, Om Sas ngawawarkeun susunan acara. Iraha-irahana kudu ngamimitian fashion show sarta saha baé paratamu jeung pejabat nu haladir. Tina sajumlahing penampilanana jeung éta agénsi, ieu event minangka panggedéna nu diiluan Yimema. Totondén karirna ngaronjat. Manéhna mimiti dipercaya ku Om sas milu ngeusi acara nu kawilang badag. Hartina yimema bakal narima honor nu leuwih badag ogé. Hartina, Yimema bakal bisa mimiti nabungkeun sabagian panghasilanana. Nabung jeung nabung saloba-lobana. Pikeun waragad kahirupan manéhna, indungna reujeung waragad sakola adina.
Cunduk kana waktuna makalangan. Yimema sabatur-batur geus tatan-tatan. Saurang-saurang leumpang luhureun catwalk. Nu haladir kaleprok taya reureuhna. Mungkas acara, MC ngahaturanan saurang lalaki tengah tuwuh naék ka panggung. Panitia mérékeun bucket kembang ka Yimema nu tuluyna dipasrahkeun ka éta lalaki. Hadirin kabéhanana narangtung. Kaleprok deui beuki tarik, tuluy éta lalaki téh diaping ku paramodél ninggalkeun panggung. Acara réngsé kalayan tartib tur aya dina kalancaran.
Basa saréréa ngabring deui ka rohangan ganti, Yimema mandeurikeun manéh. Paneuteupna euntreup ka juru éta rohangan. Aya Amira di dinya. Amira jeung hiji lalaki nu kacida dipiwanohna. Lalaki nu kungsi nyulik sabagian haténa. Lalaki nu kungsi dipicinta ku manéhna.
Lalaunan Yimema leumpang ngadeukeutan, ngadeukeutan nu keur anteng ngobrol. Katempo pisan ku manéhna leungeunna keur silih ranggeum.
“Kang Ibad!”, pokna semu dipengkek. Nu digerona ngalieuk. Koréjat cengkat. Tuluy nuteup semu nu kacida reuwaseun pisan.
“Yimema!”
“Muhun, damang kang? Bingah tiasa tepang di dieu!”, sorana ngageter. Halon pisan. Imut dipaksakeun, hayang katempo marahmay. Dirékayasa, ngahaja ku manéhna imutna dirékayasa. Ngarékayasa imut dina sabagian lambaran carita lalakon kahirupanana nu can sirna tina nandangan tunggara.