JIHAD

CARPON TRIBUN, 27-29 DESEMBER 2011


Ba’da asar biasana gé. Nyambung nepi ka wanci magrib. Nerus salat berjamaah di éta tempat. Geus kitu mah narungtutan baralik. Tara ngabring kituna téh, boh nalika datang pon nya kitu deui dina waktuna mulang, rerencepan baé, ngahaja supaya rikip.
Saban poé Rebo ngalaksanakeun ieu kagiatanana téh. Sakabéh anggotana mahasiswa di kampus kuring, ngan béda fakultas. Nu jadi murrabina mahasiswa tingkat ahir sarta kakara nikah genep bulan ka tukang.
Basa ngamimitian ieu kagiatan, murrabi méré penjelasan, cenah kagiatan liqa’ téh rupa-rupa istilahna. Aya méntoring, usrah, tarbiyah, halaqoh jeung sesebutan séjénna. Tapi, nu pangpentingna mah lain ngaranna cenah. Tapi minhajna. Sistemna! Sistem anu digunakeun henteu méngpar tina ajaran agama, nyaéta Qur’an jeung Sunnah. Nu pangutamana deui, ieu liqa’ téh dipiharep jadi sarana pikeun prosés tu’alimunal kitab bimma kuntum tadrusun. Jéntré pisan kateranganana. Sumanget kuring beuki ngabebela pikeun tuluy nyuprih élmu bag-bagan kaagamaan ngaliwatan ieu kagiatan.
*****
“Matéri munggaran, urang mimitian tina ngaguar ma’na sahadat. Yakinkeun kaimanan urang, yén taya deui illah nu wajib disembah iwal ti Alloh, jeung teu aya deui rosul nu jadi panutan urang, iwal ti Nabi Muhammad”, saréréa bareng ngucapkeun solallohu ‘alaihi wassalam.
“Mugia adi-adi waspada. Nalika urang diajar hiji élmu, aya kurikulum anu dijadikeun cecekelan”, nyarita bari ngurilingkeun paneuteupna ka sakabéh mad’una.
“Kurikulum anu dicekel téh kudu puguh. Puguh matérina, puguh susunana, puguh éntép seureuhna. Matéri nu munggaran biasana medar bab tauhid, diteruskeun kana bab ma’rifatulloh, rukun iman, rukun islam jeung sajabana. Sarta satuluyna dipiharep bisa paham kana ma’na jihad. Jihad anu kumaha?”, ngarandeg heula nyaritana.
“Jihad anu dimaksud di dieu nyaéta jihad merangan hawa napsu! Ēta jihad nu pangrohakana nu diajarkeun agama urang. Sakieu heula adi-adi, bari nganti wancina salat magrib, urang tuluykeun bari sawala”, mungkas caritaanana, bari tuluy memener diukna.
Ragot sawala téh. Lebah medar bab geunjleungna kaayaan di wewengkon nagara-nagara Arab, Warsito nu katémbong pangsumangetna. Majar cenah, urang Yahudi nu dikokojoan ku AS ngahaja boga niat pikeun numpurkeun kaom muslimin ku cara ngélékéték urusan politik jero nagrina. Sina rariweuh saendeng-endeng. Ahirna, kaom muslimin di sakuliah dunya ancur burakrakan. Sabab, konséntrasina pikeun nanjeurkeun ajaran agama dipéngkolkeun kana rupa-rupa urusan. Sorot panonna seukeut, ngemu kaceuceub. Ku Kang Badrul diélingan, sangkan tetep ngajaga ukhuwah bari suméndér kana naon anu geus diréngkolkeun dina ajaran agama nalika di antara urang aya nu béda pamadegan.
Ras émut kana piwejang ibu. Anjeunna mapadonan, sangkan gancang-gancang ninggalkeun kagiatan nu ayeuna, lamun murrabi-na geus ngudukeun kuring merangan hiji komunitas. Piwejang ibu bener-bener jadi pamecut pikeun kuring nuluykeun ngalap élmu pangaweruh, ngajembaran wawasan tur ngeuyeuban pangalaman.
“Akhi Irsyad! Antum nu jadi séksi acara dina seminar di Jalan Citarum bulan hareup,” ceuk Kang Badrul. Enya, padet pisan kagiatan bulan hareup téh. Geus dirarancang deuih, téma nu baris dipedar dina éta seminar téh nyaéta “Jihad Mangrupa Falasifah Hirup Umat Muslim”.
“Mangga Kang!”, haget ngaenyakeun.
“Sok pingpin ku Akhi Irsyad, sawalakeun rarancang kagiatanana. Ayeuna, akang jeung tétéhna aya kagiatan di tempat séjén, sing jongjon baé, aya khadimat anu nyayagikeun opieun mah.” Léos baé Kang Badrul jeung geureuhana arindit.
Babagi tugas téh luyu jeung kamampuh masing-masing. Iwan bagian ngalatih grup nasyid. Hasan jeung Dadi bagian nampa pendaftaran. Warsito bagian akomodasi. Parigel pisan dina ieu widang manéhna mah. Kaweruhna dina urusan téhnik jeung éléktro leuwih onjoy ti batan nu lian. Yogi jeung Dani bagian konsumsi, ngarah tartib sina ménta bantuan ka geureuhana Kang Badrul. Ari kuring, wayahna nékel pancén nu panglobana. Ngurus perijinan, nyitak jeung nyebarkeun pamplét, masang spanduk, jeung nemonan paranara sumber.
Sajeroning uras-urus pikeun nataharkeun éta kagiatan, lajuna léngkah téh asa aya nu ngawaskeun. Kituna téh méh ka saban tempat anu jadi pangjugjugan kuring. Dedeg pangadegna sarembada. Dina tarangna aya tanda husus. Janggot ipis mapaésan gadona. Tapi, ngarasa hemeng téh ku sorot panonna. Seukeut pisan. Asa naranjangan awak. Tuluy ngeundeuk-ngeundeuk lébérna ieu wawanén.
Ihwal karisi nu kiwari karandapan moal deuk diuar-uar. Bisi mantak ngaruksak konséntrasi. Heug ngarémbét kana tuluy bolayna kagiatan. Moal sologoto deuih. Karisi téh rék dipiguraan ku iatna jeung taki-taki. Sabab, mun aya nanaon, aya maung ngamuk gajah meta, aya siku siwulu-wulu, nu ngaganggu kana lajuna ieu kagiatan tinangtu kuring nu bakal katempuhan. Ngordinir ieu seminar téh kapan jadi tanggung jawab kuring. Satékah polah rék diusahakeun sangkan lumangsung kalayan lancar. Uleng uteuk dipaké mikir. Ngatur lampah nyusun stratégi pikeun kaamanan tur kasalametan saréréa. Bréh ngolébat dina pikiran.
Kahiji, data nu aya dina netbook kudu diamankeun. Data kagiatan nu salila ieu dipaju téh kapan kabéhanana disimpen dina netbook kuring. Ti mimiti susunan matéri holaqoh, jadwal liqa’, jadwal kagiatan baksos, susunan kapanitian, sarta dokumén-dokumén kasékrétariatan séjénna. Kuring nu ditugaskeun ku Kang Badrul pikeun ngadokuméntasikeunana. Kadua, ngarobah ruteu. Ruteu mun rék indit jeung mulang liqa’. Ruteu nu salila ieu sok diliwatan ceuk rarasaan mah asa geus teu aman. Aya anu rajeun nalingakeun. Biasana mah kana motor indit téh, mapay-mapay gang sapanjang Jalan Nangkasuni, brasna langsung nepi ka hareupeun imah kontrakan Kang Badrul. Tah, ayeuna mah rék badarat baé. Leumpang ka tukangeun perpustakaan, mapay jalan satapak mipir-mipir kebon sampeu nu brasna ka tukangeun masjid di wewengkon Nangkasuni. Ti dinya kakara méngkol ngatuhu sarta nepi ka hareupeun imah kontrakan Kang Badrul. Motor mah rék dititipkeun baé di kontrakan Angga, babaturan sakelas nu perenahna teu pati jauh ti dinya. Enya ah rék ku cara kitu. Nyaru jeung warga sabudeureun éta wewengkon nu sok lalar liwat ka lebah dinya. Utamana nu sok ngaradon maén bal di lapangan tukangeun kampus. Katiluna ngurangan eusi ransel. HP jeung buku “Al Masturaat-Warisan Suci Do’a-Do’a Hasan al-Banna“ nu angger rék dibabawa. Qur’an leutik, netbook jeung kaméra mah deuk diteundeun baé. Ceuk pangrasa, ku cara saperti kitu bakal bisa ngaminimalisir hal-hal anu teu dipikahayang téa. Mugia baé Mantenna ngalungsurkeun panangtayunganana.
“Bu, abdi mios. Neda pidu’ana”, teu poho kuring amitan.
“Kunaon semu nu ngungun. Aya nu dipikiran?”, paneuteupna jadi pangingtrim.
“Numawi, salami ungkag-ingkig téh bet sok asa aya baé nu nalingakeun!”, malik neuteup rarayna.
“Ulah loba pikiran, bisi mantak jadi sugésti. Boa éta jalma téh ngahaja diutus pikeun ngawal hidep. Cing panceg léngkah. Hidep teu deuk milampah goréng. Malah kasebut rék jihad fisabilillah. Anggur muntang kana agungna panangtayungan Mantenna. Bral, ku ibu didungakeun. Dijauhkeun tina balai, ditangtayungan piasih Gusti”, pananganna ngusapan sirah. Basa tanggah seja neuteup deui rarayna, ibu mapag ku imut. Imut ibu jadi tanaga rohaka, tuluy méré kakuatan pikeun nyieuhkeun kahéngkér nu nyaliara dina haté. Bismillahi tawakaltu ‘alalloh. Gerung motor dihirupan. Lalaunan motor maju ninggalkeun buruan.
Kakara gé nyetandarkeun motor, Angga norojol ka luar. Dituturkeun ku sababaraha urang jalma nu dedeganana sarembada. Beungeut Angga pias. Panonna carindakdak. Teu lémék teu nyarék. Ukur wasaeun neuteup.
“Sad.... Dén!”, pokna teu parat. Kaburu disedekeun mantén ka sisi témbok. Rob, genep urang nyalampeurkeun. Kek leungeun kuring dicekel pageuh pisan. Tuluy dikatukangkeun.
“Anjeun dicangkalak!”
“Surat penangkapan”, ceuk kuring. Ukur werat nyarita sakitu. Kabur pangacian. Tuur leuleus. Awak ogé milu leuleus, rampohpoy, lalinu satulang sandi.
“Nanti menyusul!”, tandes pisan.
Raray ibu nu pangheulana kagambar. Pisakumahaeun teuing mun seug anjeunna nampa béja kuring ngarandapan musibah saperti kieu. Innalillahi wainna ilaihi roji’un.
“Ikut ke kantor, untuk pemeriksaan lebih lanjut!”, ceuk arinyana bari ngagondéng kuring diasupkeun kana mobil.
“Ga, omat, pangwartosankeun Ibu”, antara sadar jeung henteu kuring mapadonan Angga.
******
Teuing dikumahakeun atuh salila di jero mobil téh. Barang inget geus aya di hiji rohangan. Sirah karasa beurat. Maksakeun cengkat. Panon rucang-riceng. Tetempoan kahalangan ku teregos. Célak-célak cahya panon poé tina sela-sela kenténg, katémbong sari ngiceupan. Rét kana jam tangan. Hésé ningalian angkana. Panon teu sirikna dibelél-belélkeun, tapi teu sidik baé. Kaayaan di éta tempat kacida jemplingna. Kedeprukna léngkah jalma teu mantra-mantra kareungeu. Leungeun upuy-apay kana témbok, maju ngénca. Karampa bet beusi wungkul, ngajajar kawas pager. Hiuk kaambeu bau beusi karahaan. Barang sadar, dirasa-rasa bet siga di pangbérokan. Nu teuing aya di wewengkon mana!
Dina kaayaan saperti kitu, tagiwurna haté beuki ngandelan. Dada ngadak-ngadak karasa eungap. Mun teu ras kana pangawak lalaki, hayang ceurik lolongséran. Ngajerit sakuat tanaga, gagauran nyambat ibu. Dongsokan rasa tugenah, ngagerakeun leungeun kuring ngagujrag-gujrag jaruji. Ngagujrag-gujrag jaruji satakerna ku sésa-sésa tanaga nu apir-ampiran rék suda. Kolomprangna néma ka saban madhab. Angger simpé. Teu mantra-mantra aya jalma ngadeukeutan. Di jero éta patempatan, nalar nu janglar kabaguded ku rasa aral jeung subaha.
Ras deui ka inget ibu. Bet nongtoréng kasauranana. Meper rungsingna pikir, laju nungtun lampah ngalapadkeun kalimah dikir, hasbiyallohu laa ilaaha illa huwa ‘alaihi tawakkaltu wahuwa rabbul ‘arsyil ‘azhim. Lalaunan, kumpul deui pangacian téh. Nu pangheulana dipikainget téh ransel. Teuing di mana raratanana.
Hawar-hawar kareungeu guntrengna sora nu ngobrol. Tayohna ieu tempat téh dijaga ku lobaan. Teuing ku sabaraha urang. Dina ayun ambing samping peuting, atra pisan dédéngéan. Kareungeu, sada mesin mobil dihirupan, kawasna leuwih ti hiji. Pili genti kaluar asup sababaraha kali. Teu lila ti harita, ngedeprukna léngkah jalma ngadeukeutan posisi kuring. Sora sapatuna atra pisan kareungeu. Ngedeprukna rada tarik. Sada sapatu teuas paadu jeung lanté rohangan. Beuki dieu beuki deukeut. Beuki atra ngedeprukna. Sababaraha urang. Yakin aya sababaraha urang.
“Asupkeun kana sél nu hiji deui, urang langsung introgasi!”, cenah ceuk sora nu rada agem, semu peura kétang.
“Geus lila anjeun téh jadi DPO. Ngalolos ti wewengkon Dukuh Pringgi bet nyamur jadi mahasiswa di ieu wewengkon. Saha ngaran?”, angger kénéh sorana nu semu peura téa.
“Toto!”
“Lain! Ngaran anjeun lain éta!”
“Abdi mahToto!”
“Lain! Manéh Abu Zidan! Alias Umar Sahidin!”
“Sanes Pa!”
“Keukeuh rék ngangles?”
Bug! Kadénge sora nu ngageblug. Dituturkeun ku aduhna sora jalma. Siga nu nyerieun nakeran.
“Nu di sél itu kumahakeun?”, ceuk sora nu rada ngéngkréng.
“Leupaskeun, urang salah sasaran. Kahadé ransel jeung eusina teu meunang cocéng. Mun seug cocéng, isuk bakal gempar di média massa, majar aparat nyulik aktivis kaagamaan bari ngagasab harta bandana.”
“Leupaskeun baé?”, ceuk sora nu semu ngéngkréng.
“Heueuh, ngan kahadé pareuman audio-visualna!, sina teu apaleun jajalaneun nu disabana”, sorana nu semu peura geus teu kadéngé deui. Teuing tuluy ngaléos kamana.
Antara sadar jeung henteu, sarérétan katingali waruga jalma nu aya hareupeun sél kuring téh mamaké jakét. Jakét bungur cara jakét anu kuring. Jakét nu saminggu ka tukang diinjeum ku babaturan.

Cimahi, 16 Maret 2011

Katerangan:
1. liqa’ = ngumpul babarengan sacara rutin pikeun ngayakeun pangajian
2. murrabi = pangaping
3. halaqoh =kelompok jalma-jalma nu sacara rutin ngayakeun pangajian.
4. mad’u = murid
5. khadimat = lanjang
6. minhaj = sistem

RÉKAYASA

MANGLÉ, 24 NOVEMBER-1 DESEMBER 2011
Satengah dalapan isuk manéhna geus tepi ka éta tempat. Sanggeus markirkeun motorna tuluy ngajugjug ka lantéy dua. Kakara aya limaan.
“Hay Yi! Nuhun yah tepat waktu. Sarapan heula Yi, gabung sareng nu sanés!”, ceuk Téh Mita.
“Sip! Sami-sami cintaaaaaaah”, cenah, Hérmésna dijingjing, nyampeurkeun babaturanana nu geus leuwih tiheula daratang di éta tempat.
“Haaaaay!”, ceuk Yimema.
“Hay! Masih kana kuda hitam Yi?”
“Masih atuh say! Duka yeuh, iraha rék pangsiun jadi Rosianawati téh. Tika mah tos ganti kukutan nya?”
“Kakara na ciptaan wungkul puguh cita-cita ganti kukutan téh, bisa datang bari nyubuh kénéh kieu téh bubuhan baé Mang Uca keur puruneun ngajemput”, ceuk Agnia.
“Iraha atuh nya batur cara urang?”, ceuk Kaila ngilu ngéngklokan.
Ger saleuseurian. Di atara paramodél nu ngagabung di Sas Agéncy puguh maranéhna nu kaitung acan sirungan. Nu jadi sababna tacan lila maranéhna ngagabung di éta agensi. Komo Yimema mah, acan jejeg sataun manéhna aya di éta agensi téh. Keur anteng ngobrol, kareungeu géréwékna Téh Mita nitah asup ka rohangan make up. Bring saréréa ka luar ti rohangan tempat sarapan. Turun salantéy ka handap, rada béh tukang sabab ngahiji jeung rohangan wardrobe. Kostum nu rék dipaké ku paramodél kapan di dinya diteundeunna.
Nepi ka éta rohangan tilu urang juru rias geus sayaga. Sacabakna-sacabakna puguh, luyu jeung kaahlian masing-masing. Aya penata rias wajah, penata rambut, penata kostum jeung sajabana. Naon nu jadi kaperluan modél kabéh disayagakeun. Kaasup nu ngaladénan dahar-inum atawa nu ukur ngahihidan ogé aya.
“Héy cantik! sindang bo. Ike geus teu sabar yeuh, hayang geugeura ngamake over di dinya!”, ceuk Nuna. Yimema nyampeurkeun. Gék diuk hareupeun Nuna.
“Senyum atuh Yi! Meni baeud baé ih. Aya naon deui sih?”
“Teu aya nanaon Nuna! Tadi malem émang kurang tidur. Tunduh kénéh ieu téh!”
“Oow! Der lah, bari tibra gé jadi didangdanan téh, da kamu mah teu hésé dipapantes. Rék disulap jadi Rani Mukherjee bisa. Disulap jadi Cut Tari mahi. Mata jeung irung kamu émang bagus. Malah disulap jadi Emma Watson gé cigana aman”.
“Heu heu, aku mah hideung Nun! Emma Watson mah kapan pakulitanana gé bulé. Amira tah nu ngepas disulap jadi Emma Waston mah!”
“Ahhhh, rékayasa. Suntik vitamin C dia mah ieuh. Dua ratus tujuh pulu lima rébu sakali gejos. Mimiti mah kudu unggal minggu heula, ka dituna dua minggu sakali, tuluyna kudu sabulan sakali. Rék nyobaan? Sok geura, kamu gé bakal bisa jadi bulé”.
“Can kapikiran Nun! Komo waragadna meni gedé kitu ningan. Aku mah konsénheula keur ngabiayaan berobat mamah jeung sakola adik aku”. Aya nu ngeyembeng na kongkolak panonna.
“Enya, teu kudu lah. Kamu mah da geus mahi. Nu santen mah jadi éksotik didangdanan téh. Nu konar mah kadang sok jadi pias, kudu pinter-pinter nambalanana.”
Sarupa-sarupa kosmétik téh ditapelkeun kana beungeut Yimema. Parigel pisan ramo-ramo Nuna ngusap jeung ngelapanana. Ti mimiti cléanser, toner, poundation jeung sajabana. Yimema neuteup beungeutna. Mimiti robah dangdanan. Kalinglap puguh ceuk sasaha gé mun manéhna geus didangdanan téh. Dina kahirupan sapopoéna puguh tara siga kitu. Ukur diwedak jeungdi lipstik saperluna.
“Bérés cyn....! Kari masang bulu mata. Sok peureum!”
Reup Yimema meureumkeun panonna. Keur kitu kareungeu sora Amira. Modél sénior di éta agensi. Jam sakieu kakara datang. Tilu jam satengah elatna ogé.
“Tong elat teuing ngajemput engké yaaaaah!”, sorana semu ogo. Lalaki nu nganteurkeunana ukur unggeuk. Manggut ka nu araya di éta di rohangan, tuluy ngaléos deui muru ka luar.
“Tuh superstar kakara norojol. Geus ganti deui baé gacoanana euy! Anjrit! Kasép deui baé Yi! Ngelay Ike nempona boooo.”
“Kutan! Ciga saha tah kira-kira Nun? Ciga artis lokal atawa artis impor?”, ceuk Yimema bari angger meureumkeun panonna.
“Jangkung badag Yi, Hrithik Roshan wé sugan mah. Duh, amis booo”.
Yimema ukur imut. Dicicipta ku manehna kumaha liweyna biwir Nuna ogé gerak leungeunna. Manéhna siga nu hayang ngagakgak. Tapi ku manéhna dipengkek.
“Atuh teu jauh jeung Adé Ray nya!”
“Saha?”, ceuk Nuna. Tarangna kerung.
“Enya Hrithik Roshan!”
“Ha ha, Yi-Yi, Yimema. Aya-aya wae.”
“Teu resep ka nu konar aku mah Nun! Sok belikan cenah sifatna. Jaga mun aku punya cowo, rék néangan nu hideung manis ah. Kesanna téh leuwih macho da!”
“Ah teu kabéh lalaki nu pakulitanana konar belikan meureun Yi. Jeungna deui naha yéy bet boga pikiran kitu. Pangalaman nya? Yéy putus jeung kabogoh nu konar pakulitanana?”
Yimema ukur imut deui. Pikiranana ngulayab teuing ka mana. Ingeteun ka Ibad cigana. Geus dua bulan taya ngiberan, sumawonna datang ngapélan. Nu jadi marga lantaranana, Ibad teu satuju kana profési menéhna nu ayeuna dikeureuyeuh ku Yimema. Ibad leuwih satuju Yimema angger jadi kasir di salah sahiji réstoran fastfood di ieu kota. Sanggeus Yimema lulus casting di hiji agensi, nu harita merlukeun modél loba pikeun kaperluan hiji acara. Sanggeus Yimema resmi jadi modél di éta agénsi, sanggeus Yimema beuki sibuk fashion show jeung pemotrétan, Ibad beuki arang datang nganjangan. Akhirna ngampleng taya béja jeung carita.
“Yi! Kalah tibra ditanya téh. sok ayeuna mah beunta. Kari buuk yéy nu dibebener. Ike rék ngagarap Sang Superstar. Teu resep sabenerna mah ka Si Éta téh. teu resep ku olo-olona. Tapi bisi manéhna mangadu ka Si Bos. Ké ike dibeslah. Jebléh ma ike.” Leungeunna katuhuna ngémpréng. Tuluy ngaléos nyampeurkeun Amira.
Sanggeus saréréa bérés didangdanan tuluy dibagi ransum makan siang. Nasi dus ti salah sahiji réstoran fastfood nu kakoncara. Rérés makan siang, Om Sas ngawawarkeun susunan acara. Iraha-irahana kudu ngamimitian fashion show sarta saha baé paratamu jeung pejabat nu haladir. Tina sajumlahing penampilanana jeung éta agénsi, ieu event minangka panggedéna nu diiluan Yimema. Totondén karirna ngaronjat. Manéhna mimiti dipercaya ku Om sas milu ngeusi acara nu kawilang badag. Hartina yimema bakal narima honor nu leuwih badag ogé. Hartina, Yimema bakal bisa mimiti nabungkeun sabagian panghasilanana. Nabung jeung nabung saloba-lobana. Pikeun waragad kahirupan manéhna, indungna reujeung waragad sakola adina.
Cunduk kana waktuna makalangan. Yimema sabatur-batur geus tatan-tatan. Saurang-saurang leumpang luhureun catwalk. Nu haladir kaleprok taya reureuhna. Mungkas acara, MC ngahaturanan saurang lalaki tengah tuwuh naék ka panggung. Panitia mérékeun bucket kembang ka Yimema nu tuluyna dipasrahkeun ka éta lalaki. Hadirin kabéhanana narangtung. Kaleprok deui beuki tarik, tuluy éta lalaki téh diaping ku paramodél ninggalkeun panggung. Acara réngsé kalayan tartib tur aya dina kalancaran.
Basa saréréa ngabring deui ka rohangan ganti, Yimema mandeurikeun manéh. Paneuteupna euntreup ka juru éta rohangan. Aya Amira di dinya. Amira jeung hiji lalaki nu kacida dipiwanohna. Lalaki nu kungsi nyulik sabagian haténa. Lalaki nu kungsi dipicinta ku manéhna.
Lalaunan Yimema leumpang ngadeukeutan, ngadeukeutan nu keur anteng ngobrol. Katempo pisan ku manéhna leungeunna keur silih ranggeum.
“Kang Ibad!”, pokna semu dipengkek. Nu digerona ngalieuk. Koréjat cengkat. Tuluy nuteup semu nu kacida reuwaseun pisan.
“Yimema!”
“Muhun, damang kang? Bingah tiasa tepang di dieu!”, sorana ngageter. Halon pisan. Imut dipaksakeun, hayang katempo marahmay. Dirékayasa, ngahaja ku manéhna imutna dirékayasa. Ngarékayasa imut dina sabagian lambaran carita lalakon kahirupanana nu can sirna tina nandangan tunggara.

BULAN NYUMPUT DINA MĒGA

CARPON TRIBUN JABAR- 25-27 OKTOBER 2011

Ti saprak mulang ti imah éta awéwé kituna téh. Samar koléséh. Katempona téh samar koléséh. Siga nu ngemu kabingbang jeung kahariwang. Tapi satékah polah dibunian. Ngarah taya saurang ogé anu nganyahoankeun, naon anu sabenerna keur karandapan ku dirina.
Ceuk pamikirna sugan wéh geus didatangan ka imahna mah moal katutuluyan. Di hareupeun kulawarga éta awéwé sagalana dibalakakeun, yén Pergiwa Sulaksana téh tunanganana. Moal kungsi bubulanan deui gé deuk unggah ka balé nyungcung.
Puguh asa teu percaya cenah Pergiwa tuluy deukeut jeung éta awéwé téh. Pangkatna ukur tenaga administrasi. Sakolana ukur tamatan SMA. Jauh mela-melu lamun dibandingkeun jeung dirina. Teu kudu dipihamham deui urusan babat-bibit, jeung bobot kulawargana. Sasat aya tingalieun batur. Sakufu, sadarajat antara Pergiwa jeung dirina mah. Pada-pada sarua emasna.
Peuting éta, kasaksén ku manéhna bulan mabra cahayana. Langit lénglang, béngras-cékas ngondang kawaas. Kakapeungan méga hideung tingarudat ngahalangan. Laju nyingray deui digebahkeung angin lirih nu ngoconan. Ēndahna peuting purnama teu bisa mepes kahariwang na dirina. Dina waktu nu moal lila deui rék panganténan, Pergiwa ciga-ciga nu deuk sulaya kana jangjina.
Peuting éta manéhna ngalangeu dina jandéla kamarna. Paneuteupna dialungkeun ka lebah mabrana bulan. Nyéh imut, basa implenganana nganjang ka alam rarancang éndahna pésta kariaan. Pergiwa reujeung dirina diuk ngaréndéng diréncéng-réncéng. Diriung-riung ku dulur, dikawal ku kadang warga. Suka bungah galumbira.
Peuting beuki jempling. Angin ngahiuk neumbag kana beungeutna. Buukna nu hideung meles ririaban kaanginan. Sawaréh nutupan kana beungeutna. Nutupan irung bangirna, nutupan buleud panonna. Panon éndah nu kiwari kalimpudan pepedut liwung, dirobéda kahariwang kana nasib kahirupanana.
“Kang Iwa, naha bet kieu jadina? Naon kasalahan abdi nepi ka akang luas ngorbankeun sagala rupana. Ondangan geus dicitak. Gedong tempat engké kariaan geus dipanjer. Kitu deui tukang rias jeung kéteringna.”, manéhna ngagerendeng jeung dirina sorangan.
Paneuteupna dialungkeun deui ka lebah mabrana bulan. Lalaunan méga hideung tingarudat nyampeurkeun ngoconan bulan. Nébréngan sinangling cahayana sina kandeg nyaangan ka marcapada. Méga hideung lalaunan neureuy bulan. Kiwari bulan ngahiang. Bulan nyumput dina méga. Koréjat manѐhna cengkat. Panonna ngadak-ngadak semu hurung. Leungeun katuhuna dipeureupkeun. Tuluy sahabekna ditinggangkeun kana dampal leungeunna nu kénca.
“Kaya kieu mah teu bisa diantepkeun. Aing kudu hojah! Dikamanakeun beungeut aing. Dikamanakeun harga diri kulawarga aing lamun kudu bolay panganténan”, bari angger neunggeulan dampal leungeunna.
“Kang Iwa nu kitu téa mah. Bet teu pengkuh pamadegan!”, manéhna ngagerendeng deui.
Gék deui diuk. Tuluy nanggeuy gado. Luk tungkul. Biwirna teu reureuh gegereyeman.
“Toja’iah jeung lelembutan!”.
“Tapi, kapan ti leuleutik gé tara pernah ngasaan gagal lain? Sagala kahayang anjeun kabéh bisa katedunan”, ceuk hiji sora.
“Enya! Tapi pan ieu hal téh engkéna bakal aya hubunganana jeung urusan hu..........”, teu kebat cumarita. Deui-deui ti bѐh ditu aya nu nѐmpas.
“Alaaaaaaaaaaaaaaaaah, hukum? Hukum nanahaon! Anjeun lain jalma joré-joré. Moal béak saparapatna-saparapatna acan raja kaya kolot anjeun keur meuli sakarung hukum nu lumaku di ieu nagri!”, ngahatéan nu keur ringrang.
Nu keur nanggeuy gado téh ngoréjat. Jung nangtung ngadeukeutan méja rias.Teu poho jandélana ditutupkeun. Gék diuk nyanghareupan eunteung. Sajongjongan melong beungeutna sorangan. Nyéh imut. Teuing imut sari naon? Nu jelas mah ngadak-ngadak panonna bet beuki hurung. Leungeun katuhuna ngarawel handle laci mѐja rias. Sorolok dibukakeun. Goréhél péstol kaliber 9 mm merenah dina tempatna.
“Piraku kudu ku ieu? “, cenah! Péstol téh tibang ditunjuk.
“Gunakeun! Piraku éta barang téh haben baé dikerem”, ti béh ditu nyoara deui.
“Enya! Kapan aing téh geus kaitung mahér ngagunakeun ieu barang!”, gerendengna pinuh kareueus.
“Tuh pan! Anjeun téh calakan. Lain wanoja nu épés méér! Lain wanoja nu pondok léngkah! Loba kaum Hawa nu jarago jaman ayeuna mah. Nepi ka dipaké panyalindungan ku kaum Adam. Loba lalaki nu nyalindung ka gelung kapan ayeuna mah. Buktikeun ieuh! Anjeun wanoja prakosa!”, ceuk sora ti tebéh ditu deui.
Peuting laju beuki simpé. Nu keur paguneman geus henteu kareungeu deui. Ramo-ramona nu laléncop ngeukeuweuk sacewir keretas. Keretas nu katampa ti satpam kantor Pergiwa. Nyéh imut deui. Mabrana cahaya bulan kiwari geus teu katémbong. Katutupan méga hideung nu datang ayang-ayangan. Dak dumadak marcapada poék mongkléng. Kadya nu méré tangara, méga hideung nutupan caangna haté. Haté manéhna nu eukeur pareumeun obor.
Isuk kénéh Kania geus saged dangdan. Henteu mumuluk heula cara sasari. Starlét hideungna henteu dipaké. Manéhna ngaluarkeun motor métik. Méméh ngageuleuyeung maju, manéhna ngasupkeun sacewir keretas kana saku jas kulitna. Harita, nu aya dina pikirna hayang geura-geura tepung jeung Pergiwa.
Nepi ka nu dijugjug Pergiwa geus teu kasampak. Kania bati hareugeueun. Hélmna dipaké deui. Aya nu nyurungkuy na sela-sela panonna. Inghakna henteu dipengkek. Ngahaja dibudalkeun marengan gerungna sora mesin motor. Gilig karepna, geus buleud paniatanana. Motorna di gas deui. Mangprung ngajugjug ka hiji mall nu perenahna di deukeut kantor Pergiwa. Nya di ѐta mall pisan manѐhna manggihan Pergiwa reureujeungan jeung hiji wanoja.
Kirilik BBM-na disada. Pergiwa nu ngirim pesen. Ngajak tepung ba’da magrib di imahna. Tanteu Ros, ibuna Pergiwa ngajak babadamian deui. Basa ditanya di mana posisina ayeuna, Pergiwa ukur ngajawab saperluna: “Apoték Utama Jaya!”. Taya deui kecap honey, taya deui kecap bébéb dina pesen BBM-na. Kapeurihna asa beuki nyanyautan. Rét manéhna ngarérét kana pigeulang leungeunna. Jam tangan nu dipakéna geus nuduhkeun pukul opat kurang saparapat. Meujeuhna jalma-jalma balubar ti pagawéanana séwang-séwangan. Gura-giru manéhna ninggalkeun éta patempatan. Leumpang gagancangan muru ka lebah kantor grup Témpo nu teu pati jauh ti éta mall. Kania muru ka lebah motorna diparkirkeun. Kabeneran manggih tempat pangjuruna. Jakét kulitna dibebener. Syal warna coklat motif LV nu meulit kana beuheungna diasupkeun kana jero jakétna. Tasna disoléndangkeun. Rentang-rentang opat urang awéwé kaluar ti panto rohangan kantor grup Témpo. Nu tiluan muru ka tempat parkir mobil. Demi nu saurang deui muru ka lebah motorna. Motor métik warna bodas. Cocog jeung informasi nu katampa ku manéhna. Sabot éta awéwé udet dangdan, memener jakét jeung hélmna, Kania miheulaan maju. Reg eureun hareupeun tukang inuman. Teu lila, geuleuyeung motor mѐtik bodas ngaliwat ka hareupeunana. Kania laju nuturkeun. Motor téh patutur-tutur. Tina sakitu lobana motor nu minuhan éta jalan, kapan teu ieuh silihtalingakeun na saha hiji-hijina. Masing-masing anteng kana jajalaneun nu rék disorangna. Tapi teu kitu pikeun Kania. Panonna manco kana motor nu aya hareupeunana. Disidikeun plat nomerna. Diperhatikeun nu tumpakna. Dituturkeun siga nu embung kaleungitan tapak.
Lebah Parapatan Buah Batu, kapegat ku lampu mérah. Kania pageuh nyekelan setang motorna. Rét deui-rét ka lebah trafict light. Lampu héjo nu didago acan kénéh hurung baé. Jajantungna mimiti ratug tutunggulan. Késang ngagarajag maseuhan tonggongna nu kabulen jakét. Teu ieuh dipiroséa. Teu lila lampu héjo nu didago-dago téh geuning geus hurung. Basa aya hiji mobil anu rada elat majuna, kelakson disadakeun patarik-tarik. Nu tarumpak motor paheula-heula maju. Tingsalemprung meuntasan setopan. Kitu deui jeung Kania. Motorna digas. Nyemprung ngadeukeutan motor métik nu plat nomerna geus diapalkeun ti peuting kénéh. Motorna ngaréngkép motor métik bodas téa. Suku kéncana ngajejek awak nu tumpakna. Galéong manéhna ngagaléong. Ampir-ampiran tikusruk, kaséréd ku tanaga motor itu nu leuwih ti heula ngagubrag. Kania ngagas deui motorna. Nyemprung beuki tarik ninggalkeun tempat kajadian. Saha nu rék merhatikeun ngagubragna hiji motor nu keur pagancang-gancang maju meuntasan parapatan? Kania asa diuntungkeun pisan. Terus nyemprung teuing kamana ngaléosna. Nu aya dina pikirna rék nyumput saheulaanan. Siga bulan peuting tadi, anu nyumput dina méga.
Kania nu keur numpi nganti-nganti hiji warti. Kacilakaan lalu lintas di Parapatan Buah Batu nu niwaskeun hiji wanoja kacida diarep-arepna. Sanggeus aya kana dua peutingna Kania henteu ngaktifkeun BB-na, pesen munggaran nu katampana nyaéta: “Kania aya di mana? Pergiwa di ICU RS Rajawali. Motorna aya nubruk ti tukang, ba’da magrib kajadianana”.

Cipageran, 2011

MANGLĒ, 6-12 Oktober 2011

SALAH MANGSA (3)

Mangsa kulawuna langit
Neundeun hawuk 'na teuteupan
Layung nu deuk hibar
Kawas éra rék mapakan

Tunggang gunung
Sésa-sésa wirahma pangharepan
Tinggarénang nyangsang dina pucuk awi
Lebah dapuran nu kungsi kaliliwatan

lebah dinya,
pegat sapisan

PONDOK BALI (4)

Kikisik, ceurik ngabangingik
Lambak motah galurana
Neumbag basisir
Ngahaja meubeutkeun manéh
Démonstrasi!

"Mun kuring bisa nyoara!"
Kikisik malik ngulisik

"Mun gejebur kuring jadi tangara!"
Lambak sada nngaharéwos

Ēndahna tempat bumetah
Ilang sarina
Dirorodan duruwiksa
Nu nngahaja maksa
"Kerja Rodi!"
Ngundeuran henteu nngayuman

Deuleu Jalu!
Kikisik nu tingkulisik
Teu wasa eudeuk nnyoara
"Abrasi!", Pondok Bali
Kiwari engeus abrasi
"Ērosi!", Pondok bali
Kiwari enggeus érosi
Saha nnu bakal miroséa?

MANGLĒ, 6-12 Oktober 2011

KAPISAH LAMBAK CISEUREUH (1)

Basa lambak di basisir Ciseureuh ngahajakeun reureuh
Sakedapan, ringkangna bet ciga ngahaja neuteup
Majar cenah, ku kѐwes kikiciprikan
Ngudag lambak ciga nu ngajak ocon
Ngotѐlan kakasih , ngungudag kacinta
Nu ngahaja ditaheun di lebah dinya

Harita, mangsa laju angin darat
Harѐwosna balabuh pipir basisir
Ciga balabuhna sѐwu kadeudeuh
Muru katingtriman nu maneuh manah pangrasa
Ngagalura dina lambak bet daria

Mangsa lambak jadi samping ayun ambing
Bet pikir nu rungsing nya kumareumbing
Samar kaudag jungjunan!
Lambakna bet motah teuing ku rosa
Maragatkeun kiciprikna wirahma ngalagena
Nu mѐpѐndѐ katineung urang duaan


NU MARENGAN MANGSA KEUR HUJAN (2)
Basa mangsa mimiti poѐk meredong
Gelebugna angin,
Tarik!
Neumbag kana waruga
Lenjangna hiji tangtungan
Sajorѐlat ngalangkang 'na ciptaan
Paneuteupna marengan ti kaaganngan

Ah, lѐbѐr wawanѐn tѐh!
Ciga aya nu ngaharѐwos:
"Belesatkeun cing tarik!
Mangprung ngajaul ka alak paul
Teu kudu gimir ku girimis nu miripis
Teu kudu keueung ku ceudeum nu aleum hieun!"
Sajorѐlat ngalangkang 'na ciptaan
Paneuteupna marengan ti kaanggangan

Kapan raga salira asa nyarengan
Duh kakasih!
Parimpen disimpen reujeung disidem
Enya, tos disimpen
Kanyaah tѐh parimpen rikip disimpen

Mangsa hujan maseuhan embun-embunan
Kanyaah anjeun nu ngarungkupan
Ngarungkup teuing ku pageuh
Ngarungkup kaliwat ѐndah
Parimpen tos dirangkepann
Disimpen buni disidem

EMA, UING MAH EMBUNG LEBARAN!

CARPON MANGLE, 8-14 SEPTEMBER 2011 NO: 2338

“Nyi Isah, omat nya, isuk ulah poho. Bawa baé budak mah, sina ulin jeung Cép Zidan!”
“Mangga Bu Haji, diéstokeun pisan!”
Sup Nyi Isah ka imah. Rét ka budakna nu keur ngeletek ulin nyonyoo momobilan palastik, momobilan nu kikipingna geus euweuh hiji. Anteng pisan katempona.
“Ngéng....ngéng...ngéng! Tidiiiiiiiiiiiid...!”, nyeta-nyeta jalma nu keur nyetiran mobil. Tuluy budak téh puputeran di tengah imah bari nanarik tali rapia panyérédna.
“Ujang, isuk urang boga gawé di bumina Haji Ningrum. Ujang meunang milu jeung Ema, tapi ulah bangor nya!”
“Enya”, budak téh unggeuk.
“Ulah galak ka Cép Zidan deuih!”
“Ah, teu sing. Saha nu sok galak. Aya gé manéhna nu sok galak ka uing!”
“Piraku Cép Zidan ngagalakan teu pupuguh! Ujang nu nyieun gara-gara ti heula meureun”
“Pira gé uing milu nyagap momobilanana. Alus tuda Ma!”
“Is, ulah sok culangung! Ujang mah neuleukeun wéh, ulah milu nyoo, bisi ruksak!”
“Momobilanana bisa maju Ma!”
“Heueuh!”, pokna bari nilepan bubututan.
“Iraha uing boga cocooan cara kitu?”, téléndén ngadeukeutan ka indungna.
“Jaga! Mun boga milik urang meuli nya! Asal Ujang kudu jadi budak anu bageur. Budak anu soléh, nu nyaah ka Ema!”
“Enya, uing nyaah ka Ema!”, budak téh nyampeurkeun, tuluy naleukeuman tonggong indungna.
“Jung geura beberesih, geura ngaji ka musola!”
Nyi Isah nangtung. Ngélék rigén wadah bubututan, tuluy diteundeun di kamarna. Jol deui ka tengah imah, kasampak Jang Isan nyoo kénéh momobilan.
“Ujang! Bisi kaburu adan. Rék ngaji moal?”
“Anteur ku Ema!”
“Ari Ujang kunaon? Biasana gé sok indit sorangan apanan!”
“Ceuk babaturan uing di musola, cenah uing mah teu meunang ngaji Ma, acan beresih cenah! Ari uing naonna nu can beresih téh kitu? Apan unggal rék indit ka musola gé uing téh mandi heula!”
Nyi Isah teu ngajawab. Panonna carindakdak. Lalaunan manéhna sideku. Beungeut anakna diteuteup, tuluy sirahna diusapan. Pok manéhna ngomong.
“Nam, geura ka cai. Ku Ema dianteurkeun ka musola. Ema rék nepungan Ustad Jamil ngarah babaturan Ujang diwurukan. Ulah aya deui nu nyaram Ujang ngaji ka musola.”
Budak téh geuning ngagugu. Léos indit muru jamban. Jamban nu kacida basajanna, sarua basajanna jeung kaayaan kahirupanana. Nyi Isah andiprek émok. Lila-lila cimatana nu ngilu cumarita. Sawirahma jeung inghakna manéhna sumambat. Nyambat nu geus taya di kieuna.
“Kang Pardi! Budak urang acan disundatan!”
“Ema, hayu!”, lamunanana kagebah ku sora anakna. Léos duanana arindit ka musola. Jang Isan katempona jigrah naker. Boga gunung pananggeuhan. Ceuk pamikirna, moal aya deui anu bisa gojéh masualkeun ayana manéhna di musola sabab ku indungna rék dilaporkeun ka Pa Ustad.
***
Balik buburuh téh rébo ku babawaan. Baju koko lulungsuran aya kana tilu setélna. Keur Jang Isan. Wareuteuh kénéh. Lian ti kitu dibekelan ogé rupa-rupa kadaharan. Kadahara nu ngareunah, kadaharan jalma jegud, nu salila ieu langka pisan kaasaan ku jalma pantar Nyi Isah. Bagja kumanjangan. Najan bari rada kerung, teu wudu haténa guligah. Kabaca tina gidigna. Kagambar tina gedig léngkahna. Dina pipikiranana pinuh ku rupa-rupa pertanyaan. Kunaon poé ieu Haji Ningrum sakulawarga balabah pisan? Pa Haji nu biasana judad-jadeud téh poé ieu mah ngadak-ngadak bet soméah. Nyambat tur ngahiap-hiap Jang Isan sina bareng ulin reujeung incu kakasihna.

“Yap ka dieu Jang Isan. Ulin jeung Cép Zidan. Yeuh, Pa Haji méré peremén!”, song hiji diasongkeun ka Jang Isan, demi nu sapak weuteuhna dibérékeun ka Cép Zidan, incu kakasihna téa.
Poé éta ogé, ngadak-ngadak Cép Zidan bageur sikepna. Tara tuluy nékéan anakna. Aya naon-aya naon?
“Ma, baju ti Cép Zidan ké soré rék dipaké tarawéhan nya!”
“Heug! Ulah heureuy di musola téh nya Ujang!”
“Enya Ma!
“Lain tempat jang heureuy di musola mah!”
“Enya! Uing mah tara heureuy, sieun di jiwir Pa Ustad. Ma, resep uing mah mun bulan puasa téh. Loba jalma nu barangkirim ka imah urang. Jalma-jalma ngadak-ngadak balageur deuih ka uing.”
“Heueuh, Ema gé kakara sadar! Paingan atuh.....!”
“Paingan Pa Haji bageur. Paingan Cép Zidan eureun nékéan uing. Pan ayeuna téh bulan puasa Ma.”
“Is, ulah sok boga pikir goréng ka batur. Anggur tarimakeun, urang keur boga rejeki. Nam geura ka cai!”
“Uing mah embung panggih jeung lebaran Ma! Hayang salilana bulan puasa. Ngarah uing seubeuh barangdahar nu ngareunah. Ngarah uing loba nu méré baju ajang indit ka musola. Ngarah uing....”
“Geus........ulah ngomong baé! Nam geura tatan-tatan, pan deuk tarawéhan!”
Nyi Isah ngaheneng deui. Aya benerna caritaan anakna téh. Dina bulan Romadon mah kapan ceuk Ustad Jamil gé iblis téh dicangcang jeung diborogod. Iblis nu sok ngaharéwosan nitah kumed ka kaum fakir miskin keur dicarangcang. Munasabah kabéh jalma paloba-loba ngalakukeun kahadéan. Paheula-heula padamilampah kahadéan. Naon sababna? Sabab taya sétan anu sok rajeun nyarékna. Lian ti kitu, ganjaranana dilipettikelkeun. Tina hiji kahadéan nu dipilampahna, meunang ganjaran nepi ka sarébu kali lipet. Lebah dieu agungna ajaran Islam téh. Agungna bulan Romadon nu pinuh ku barokah jadi kabagjaan pikeun sakabéh jalma, kaasup jalma-jalma nu hirupna siga Nyi Isah.
Unggal poé téh aya wéh nu nganteuran dahareun ka imahna. Kitu wéh, rupa-rupa kadaharan has bulan puasa. Kolek cau, candil, bubur sumsum, jeung és buah. Malah mah nu mahanan deungeun sanguna gé aya. Enya, mahanan deungeun sangu keur buka reujeung saurna meureun. Sabada sapoé jeput Nyi Isah buburuh baranggawé di imah jalma nu nitahna. Komo Jang Isan mah, kacida bungaheunana. Ku indungna diwurukan sangkan cacap puasana. Meureun neurak papatahna, katempona budakna jadi sumanget. Sumanget dina ngalakonan puasana kitu deui tarawéhna.
Pasti kana kituna téh. Lain baé pédah diwurukan ku indungna. Aya hal séjén nu nambahan sumangetna. Kapan ayeuna mah baju kokona aya keur ganti. Kitu deui kopéahna. Malah mah sendalna gé milu ganti. Teu weléh bari haharingan pareng inditna ka musola ogé. Ngahariring lagu nadom meunang ngawurukan Ustad Jamil di pangajian.
“Solatulloh, salamulloh. ‘Ala toha rosulillah”, sorana nu rada cempréng ngusapan kapeurih indungna. Kapeurih ku héngkérna pangaboga. Kapeurih ku waluratna kaayaan. Sasat hirup aya dina tungtung curuk batur, miharep nu haat milu mikahéman kana nasib kahirupanana. Ngan hiji nu jadi pangbeberah haténa. Hiji nu jadi pangbébénjo kapeurih hirupna. Jang Isan! Dina do’a nu dipéntana, dina amparan harepanana ukur hiji nu tuluy digalindengkeun, sangkan Jang Isan jadi budak anu soléh. Daék ngaji, daék salat, daék puasa sarta mikahormat nu jadi kolotna.
Puasa manjing waktu katompérnakeun. Di unggal imah mimiti euyeub ku karancagéan masing-masing pangeusina. Nu barangjieun kadaharan, nu getén beberesih jeung mapaés kaayaan imahna, nu aleut-aleutan balanja sarta nu paagul-agul darajat kahirupanana ogé aya. Sedeng Nyi Isah nasibna henteu
barobah. Ti mangsa ka mangsa. Ti taun ka taun. Angger. Manéhna ukur jadi panongton nu satia. Nyérangkeun ku panon haténa nu sabenerna ditalian rasa ngenes. Ngenes kana nasib nu ngabaguded dirina.
Puasa katompérnakeun. Kaayan di musola Ustad Jamil geus mimiti haneuteun. Haneuteun ku réana jalma-jalma nu deuk ngayakeun takbiran. Kolot-budak tinglaliud, minuhan legana éta patempatan. Allohu akbar-allohu akabar! Sora takbir ngabuana aweuhanna. Ngajak muji kana kaagungan Nu Maha Murbéing alam. Ngajak nyucikeun diri tina rereged dosa-perdosaan salila hirup kumelendang di alam pawenangan.
Allohu akbar-allohu akbar! Sora takbir minuhan madhab papat. Keur sadirieun Nyi Isah, sora takbir jadi robah wirahmana. Jadi kawih nu ngagerihan gurat-gurat kapeurih dina dirina. Sora takbir karasana nambah kelar ninggang raga. Raga nu mimiti dieunteupan kahariwang. Mun puasa geus lekasan, naha bakal aya kénéh jalma nu haat nyambung nyawana? Nongtoréng kénéh na pangdéngéna, basa Jang Isan nyarita, “Ema! Uing mah embung lebaran.”

(Cimahi, 10 Agustus 2011)

SĒMAH WANCI JANARI

CARPON TRIBUN JABAR - SAPTU, 6 AGUSTUS 2011

Cabé beureum, muncang, jeung bawang bodas nu direkuh téh. Samara séjenna disiksikan. Laja jeung séréhna dipékprék, diarah seungitna. Geus kitu tuluy samara téh ditumis, brus ku manéhna diasupkeun kana panci présto nu geus ngagulak dieusian pindang tongkol.
“Hemmm, tongkol balado ala résto, moal éléh rasana gé ku pasakan ti réstoran!”, cenah bari imut. Wur peuteuy nu meunang nyiksikan diasupkeun kana panci. Digalokeun jeung bungbuna. Geus kitu laju nuluykeun gégéroh wadah. Bérés usuk-asak jeung gégéroh wadah, bérés ogé sakabéh pagawéanana di dapur. Tuluy manéhna nyaitan popoéan, bari lalajo télévisi diteruskeun ku ngistrika. Kitu jeung kitu kagiatan sapopoéna.
Sinta kaluar ti tempat gawéna. Kasadaranana sorangan éta téh. Da saenyana salakina mah kurang panujueun. Bisi bosen cenah sapopoé aya baé di imah. Tapi Sinta teu tuluy jadi ngarumas. Ayana di imah téh dimangpaatkeun ku cara nambahan pangaweruhna dina widang dunya kawanitaan, kayaning urusan usuk-asak, ngageulis, jeung paélmuan séjénna nu bisa ngaronjatkeun kualitas dirina salaku ibu rumah tangga. Paribasa, ngarah parigel ngurus rumah tangga cenah, utamana lamun geus dipercaya boga budak. Ongkoh najan geus nincak taun katilu ngalakonan hirup rumah tangga, Jaka jeung Sinta can dipercaya boga turunan. Sataun ka tukang kungsi Sinta ngandeg, ngan tuluy miskram basa kandunganana nincak umur tilu bulan.
Babaturan saentraganana mah geus leuwih ti heula baroga budak, malah nu deres mah geus aya nu boga tilu sagala. Tunji téa meureun kasebutna. Tapi Sinta jeung Jaka teu ieuh peunggas harepan. Kitu deui kulawargana, méré pangrojong jeung tuluy – tuluyan ngahatéan, hiji mangsa harepanana pikeun boga turunan pasti bakal tinekanan.
Hiji poé, pareng keur béngras kacida. Angin leler ngahiliwir ngajak ocon jeung pucuk dangdaunan. Sinta keur diuk di patengahan bari macaan majalah. Léos ka kamar, balik deui geus ngagigiwing hiji albeum. Albeum lawas, dieusi foto-foto jaman manéhna SMA. Panonna euntreup kana hiji foto. Lalaunan diusapan.
“Di mana ayeuna, Di?”, cenah basa neuteup hiji foto, sobat dalitna keur sakola di SMA.
Tiluan sosobatanana téh. Diah, Sinta jeung Jaka. Jaka nu ayeuna jadi salakina téh lanceuk kelasna. Siga gula jeung peueutna puguh gé. Disebutna téh Trio Bringkar, bring ka ditu-bring kadieu teu weléh babarengan baé.
“Di pengker ongkosna!”, ceuk Sinta. Hiji mangsa basa mulang ti sakola. Dius angkot téh maju deui. Nya nu pangpandeurina turun téh Diah. Sabab, imahna deukeut terminal. Manis Diah téh. Awakna jangkung leutik, pantesna téh jadi modél, jadi penyanyi, atawa jadi artis meureun. Ēta cenah sakapeung mah nu sok jadi panyirikan Sinta téh. Enya, da pangawakan Sinta mah puguh mungil, henteu jangkung cara Diah.
Najan nyobat, tapi ari urusan karesep mah geuning béda. Basa Sinta milih jurusan IPA, Diah mah milih asup ka IPS. Basa Sinta milih ékskul karaté, Diah mah milih kesenian. Jiwa intertainerna leuwih dominan batan Sinta, sobat dalitna. Kitu deui cita-citana, hiji mangsa hayang nuluykeun sakola ka Ausie cenah.
“Meni jadi kacapangan hoyong ka Ausie téh, Di! Heug lah ku ‘Nta didungakeun, sing tinekanan, asal ulah jadi autis baé!”, harita téh dina angkot, tiluan akey-akeyan.
Keur anteng Sinta ngalamun, nyoréang mangsa ka tukang, nyipta-nyipta tur muterkeun deui panineunganana, tirididna klakson mobil bet ngagareuwahkeun.
“Geuning tabuh sakieu parantos mulih, Kang?”, cenah, muru salakina nu kakara mulang ti pagawéan.
“Muhun, ngahaja ijin ka Si Bos ngarah tiasa istirahat heula!”
“Istirahat? Maksadna?”, song cai entéh haneut ka hareupeun salakina.
“Yap, calik caket Akang!”, leungeun Sinta dituyun. Gék diuk di gigireun salakina. Leungeunna ngarongkong kana kotak leutik wadah tisu. Salambar tisu didudut, dipaké ngelapan beungeut salakina nu renung kénéh ku késang.
“Capé nya! Eueut heula atuh, bilih kabujeng tiis!”, song gelas téh diasongkeun. Suruput Jaka nginum. Tuluy neuteup pamajikanana.
“Geulis, hatur nuhun! Teu kedah lebet kleub “Istri Taat Suami” Salira mah, ku kieu gé tos janten jaminan kana guligahna manah Akang!” Nu geulis téh laju imut.
“Taat leresan mana heula atuh! Ari taat dina leresan keresana kaum istri dipoligami mah asana téh teu kedah ngadegkeun kleub sagala. Tangtosna gé......”
“Moal aya nu keresaeun.” Salakina nu nuluykeun. Pok deui nuluykeun cumarita.
“Geulis, dangukeun. Akang kedah mios ka Jakarta sareng Si Bos. Ngahadiran rapat di kantor pusat. Moal keueung dikantunkeun?”
“Tangtos keueung atuh. Mun urang tos gaduh budak mah nya, meureun moal keueung teuing.” Panonna cumalimba.
“Nyaah teuing. Sing sabar nya! Hiji waktos Mantenna bakal ngaijabah paneda urang.”
“Bade nyuhunkeun diréncangan ku Nyi Uning, putrana Bi Karti téa ningan, wios?”
“Mangga, saé gé kitu. Rajin jeung bageur budakna. Keun da seueur baladna ieuh Bi Karti mah. Sabaraha hiji putrana téh?”
“Lima! Kang, pami jaga urang boga budak, Nyi Uning wéh nu mantosan di dieu téh nya?”
“Mangga, Akang mah ngiringan. Nu penting mah Salira aya dina kabagjaan. Nam atuh wartosan heula Nyi Uningna, ba’da magrib Akang mios.”
Kira-kira mangsa sareureuh budak disampeurna téh. Nu miang dijajapkeun ku paneuteup. Sinta ngajengjen neuteup Mérsi pulas hideung nu mawa salakina. Indit kana mobil reujeung bosna.
“Lumayan, uang transport ti kantor janten weuteuh. Simpen nya geulis!”, haréwos salakina basa rék asup kana mobil.
Sanggeus nu diteuteupna ngiles diteureuy poékna peuting, Sinta unggah deui ka imah. Kasampak Nyi Uning keur beberés méja makan. Nyaan, rajin budak téh.
“Uning geus tuang?”
“Atos téh, tadi di rorompok.”
“Tapi di dieu mah pan acan. Nam atuh tuang heula!”
“Wareg kénéh ah!”
“Keun atuh, ke rada wengi urang ngadamel mi rebus nya! Pami tos bérés pépéren baturan Tétéh di dieu, urang nongton télévisi.”
“Mangga!”. Léos Nyi Uning ka dapur.
Kari Sinta nu aya di tengah imah. Ramo-ramona mencétan rimot. Teu resep lalajo sinétron geuning Sinta mah. Lieur ngabandunganana cenah. Karesepna nongton komédi, bisa ngeunah seuri gagalakgakan nénjo pamolah artisna meureun. Mun teu kitu nu ditongtonna téh film-film Hollywood. Film action utamana mah. Kamajuan téknologina dina widang sinematografi ngahudang kumecrék mangrébu-rébu kali, ngahudang kareueusna. Keur kitu kareungeu ponsélna ngirilik disada, sms ti salakina, ngabéjaan yén manéhna geus tepi ka nu ditujuna.
“Gusti, mugia pun lanceuk dipaparin kasalametan, lahir- batin, dunya-ahérat.”
Bari meureumkeun panonna, Sinta ngadu’akeun salakina. Husu pisan. Bray panonna dibeuntakeun deui. Rét kana jam nu ngagaplok dina témbok. Enya, luyu jeung itunganana. Jam sakitu pibakaleun nepina téh. Hartina Si Bos teu ngajak reureuh heula di jalan.
“Uning, tunduh?” Sinta ngarérét ka lebah Nyi Uning diuk. Nu ditanya ukur seuri.
“Nam atuh geura ka kamar. Ku Tétéh geus dibérésan da. Sieun moal saré sorangan?”
“Sareng Tétéh wéh mondokna, wios abdi mah ngampar di handap ogén!”
“Iy....borangan geuning Uning téh!”
“Di rorompok gé mondok téh opatan atu da. Pun adi nu aralit di luhur. Abdi sareng Irah nu galedé ngampar di handap. Da Si Bungsu Hamid mah sareng pun biang.”
“Kutan! Yap atuh. Tapi teu kudu ngampar Ning! Di kasur baé jeung Tétéh da lalega ieuh!”
“Alim ah, wios, ngampar wéh abdi mah.”
Dipapaksa gé keukeuh embungeun budak téh. Antukna Sinta éléh déét.
Basa Salakina mulang ti Jakarta poé isukna, kira-kira ba’da isa, Nyi Uning teu tuluy ngéndongan deui. Dibahanan oléh-oléh jeung duit keur jajan téh kacida atoheun naker. Satengah lumpat Nyi Uning ngaléos ti imah Sinta bari kacida jigrahna.
“Akang! Resep di Jakarta téh?”
“Atuh kantenan da ngaranna gé kota gedé, kota métropolitan. Aktivitas jalma téh teu kahalangan ku poékna peuting. Malah loba diantarana nu ngamangpaatkeun mangsa peuting pikeun ngajalankeun pancén ti tempat gawéna.”
“Maksadna?”
“Enya. Di kota gedé mah sagala gé bukana 24 jam. Non stop. Ti mimiti kafé jeung réstoran, POM béngsin, hotél jeung tempat hiburan séjénna.”
“Oh..........,dupi hasil rapatna naon?”
“Hasilna nambahan picapéeun. Akang kudu tihot-hat ngaronjatkeun kinerja parakaryawan, utamana di departemén nu dipingpin ku Akang. Apal kapan kumaha tungtutan digawé di pausahaan swasta mah.”
“Muhun, wayahna. Mugia Akang ihlas ngalakonanana.”
“Amin. Untung aya Enung. Wangsulna Akang ti kantor heug dipapag ku imut anu kareueut, kacapé téh ilang sapada harita.”
“Hatur nuhun, dupi Akang émut kénéh ka Diah? Diah, sobat urang waktos SMA?”
“Atuh kantenan. Sidik deuk sapok-pokeun pisan Akang dodongéng. Kamari basa ka Jakarta téa Akang diajak ulin ka Kafé Kemang. Akang tepung jeung Diah.”
“Hah........nu leres?”
“Enya. Manéhna bareng jeung hiji lalaki, sigana mah salakina, ngan geus aya umuran. Ciga nu senang nempo dangdananana mah. Malah mah keur kakandungan da. Kawasna mah téréh ngalahirkeun.”
“Baruk! Di Jakarta nya salila ieu téh matuhna. Sanggeus ramana ngantunkeun saatosna boboran téa harita teu kantos masihan deui kabar.”
“Sibuk pisan meureun!”
“Ngobrol henteu sareng Akang?”
“Yah, tapi teu lami. Tuluy nyuhunkeun nomer hapé Enung. Keun sugan engké aya nelepon.”
“Akang henteu naroskeun alamat bumi sareng nomer hapéna?”
“Is, jangeun naon!”
“Ih, itu geura. Atuh kanggo abdi!”
“Lah ku ngémut dugi ka dinya. Keun da Akang tos masihan nomer hapé, sina itu nu ti heula koling-koling.”
“Muhun dina kituna mah, bati gegetun baé. Ku hoyong nganaha-naha ka Diah téh. Bet ngampleng taya béjana. Mugia baé hiji waktos mah aya nepungan.”
Mangsa ngagayuh wanci janari. Sakumna mahluk anu kumelip rampak narik kampuh pikeun ngogo katunduhna. Diwuwuh nyecepna hawa tiis parat nembus kana balung. Jadi panyirep nu kacida matihna pikeun ngarapetkeun panon, nyegah usik tina pangliliranan, sok sanajan ukur sakoréjat. Simpé! Dak dumadak, kasimpé mépéndé éta wewengkon.
Teuing ti beulah mana datangna. Loba alternatif jajalaneun asup ka éta lembur téh. Patugas ronda nu ngariung di pertelon deukeut kantor RW Jatiragas kawas anu teu ngarasa kagareuwahkeun. Anteng tinggerendeng ngobrol jeung padabaturna. Sakapeung kareungeu sora déhémna, ditéma ku anu batuk. Sakapeung deui sada sora nu sareuri, kawasna téh bari diharudum sarung.
Teuing ti beulah mana datangna. Rerencepan kawasna téh. Rikip pisan. Aya nu ngajengjen hareupeun panto hiji imah. Mangku orok nu keur tibra dina aisanana. Leungeunna keketrok kana panto. Dina wanci nu keur meujeuhna sepi jempling atra pisan kareungeuna. Kitu deui ku nu boga imah.
“Kang! Gugah!”, ceuk Sinta bari nepakan leungeun salakina.
“Aya naon?”
“Sada nu ngetrokan panto!”
“Ah, dédéngéan wungkul meureun. Akang mah tunduh kénéh!”
“Ih, henteu. Tah dangukeun!”
Koréjat Jaka hudang. Gék diuk dina sisi ranjang. Jung nangtung muru kana lomari pakéan. Bray pantona dibuka. Tina sap nu panghandapna Jaka ngaluarkeun bedog panjang. Tuluy nungtun pamajikanana, duanana kaluar ti kamar muru panto hareup.
“Akang, kadé! Bilih jalmi anu niat henteu hadé!”
“Enya! Enung di dieu, pengkereun Akang!”
Sinta nurut. Leungeunna pageuh muntangan cangkéng salakina.
Sajongjongan simpé. Nu keketrok kana panto teu kareungeu deui. Basa ceuk pangrasana di luar téh aman, Jaka muka tulak panto. Bray panto dibuka. Duanana kacida reuwaseunana. Basa nempo aya orok dibulen ku simbut beureum ngagolér hareupeunana. Regeyeng dipangku. Bari rurusuhan Jaka nungtun leungeun Sinta, tuluy arasup deui ka imah.
Duaan silihpelong. Sajongjongan silihpelong.
“Astagfirulloh...........orok saha ieu téh?”, ceuk Sinta.
Song orok teh diasongkeun ka Sinta. Kuduaan diteuteup. Tuluy simbutna dibebener. Pluk aya amplop murag lebah cindung nu nyimbutan sirah budak. Gancang dibaca ku Jaka.
“Nta jeung Kang Jaka. Hampura nepungan ku cara kieu. Mihapé ieu budak. Ku soléhna Nta jeung Kang Jaka, kuring yakin ieu budak bakal dipikanyaah. Mihapé Nta, pangdidikeun sina pinter cara Nta. Sina junun cara Kang Jaka. Ulah hirup siga kieu, siga kahirupan indungna.”
Duaan silihpelong deui. Duaan bareng nyebutkeun hiji ngaran, ngaran sobat nu salila ieu keur didagoan nepungan.
“Diah! Diah Sri Lestari!”
Tacan sirna kahemeng maranéhna ku kajadian nu tumiba, hawar-hawar kareungeu sada kohkol ditihtirkeun. Sora nu nakolan tihang listrik. Pabéja-béja, aya mobil sédan tigebrus ka jurang lebah parapatan Jatiragas.
Basa Jaka ngajengjen hareupeun téras imahna, lar Bi Ciah ngaliwat. Tukang warung nu kakara balik balanja ti pasar. Ti Bi Ciah Jaka nampa béja. Cenah ceuk polisi nu mariksa di TKP, diprédiksi rém mobil téh ngelos. Nurugtug mudun ti tonggoh. Nu nyupiranana awéwé. Tina kartu idéntitas nu kapanggih di TKP, nu nyupiran éta mobil téh ngaranna Diah, Diah Sri Lestari.

(Cikendal – Cimahi, Juni 2011)